mintzalasai

PortretakAMETS PEREZ

Amets, Euskaraz Amesten

Baionako Unibertsitatean elkartu gara Amets Perezekin (1998). Duela guti bertan egon zen Euskal filologia ikasten eta orain bulegoaren bestaldean hasi da lanean Biarritzeko gau eskolan.

© LaukitikAt
irudia ikusi | © LaukitikAt

2021eko Urtarrilaren 22a | | ± 05min 31s

Baionan ikasle zinen duela guti eta orain irakasle zara Biarritzen.... Kontaiguzu zure ibilbidea.

Aita Oreretarra eta ama Iruindarra ditut, alta Baionan pasa nuen haurtzaroa. Oihana ikastolan pasa nituen lehen zazpi urteak. Ondotik Iruñera joan behar izan ginen ama eta biok eta han pasa nuen nerabezaroa. 16 urterekin (lizeora sartzeko garaian) Baionara itzultzeko hautua egin nuen, Etxepare lizeoan, baxo zientifikoa pasatu nuen, nire ikasketak Biologia arloan zentratu nahi nituelako. Ondotik Biologia fakultatean bi urte igaro nituen eta egia esan zaila egiten zitzaidan frantsesez kurtso guztiak segitzea. Nire pasioa euskara zela ohartzean orientazioz aldatu nuen eta hurrengo bi urteak Baionako Euskal ikasketetan igaro nituen.

Aurten AEKn hasi naiz lanean, bertan denbora tarte ertain/luze batez segitzearen esperantzarekin.

Errexa da Biarritzen euskara sustatzea?

Nire ustez euskara sustatzea edonon da misio nahiko konplikatua. Euskaldunon ardura da gure herrian bizi diren erdaldunei euskal kultura eta “Aitorren hizkuntza zaharra” erakustea. Egia da Herriko Etxeak azken urteetan hein batean laguntzak eskaintzen dituela kultura arloan, baina ez da aski. Ausartuko naiz esaten, euskara normalizatzeko denbora asko pasa beharko dela gai hori lantzen independentzia linguistikoa lortu arte. Bestalde, estatu frantsesak euskara ofizial bilakatuko balu, euskaraz bizitzea errazago izango litzateke.

Zein da Biarritzeko gau eskolako ikasleen artean perfila ohikoena?

Denetarik aurki dezakegu, ez dut uste perfila bakarra dagoenik, gau eskolan eskaintzen ditugun ordutegi eta formatuen araberan ezberdinak izaten dira. Adibidez, goizez langileak datoz, haien laneko formakuntza moduan finantzaturiko klaseak hartzera eta langabeak eta erretretan diren jende asko dago ere. Nahiko erritmo lasaia daramagu eta oso aberasgarria da ikasle zein irakaslearentzat.

Arratsetan perfila ugari nahasten dira, gurasoak, ikasleak, langileak, gazteak eta beteranoak. Festa eta irri giroa handitzen da irakasle eta ikasleen ezagutza igotzen den heinean. Azkenik, guraso taldea dugu, seme-alabekin euskaraz hitz egiteko asmoz heldu diren burasoak alegia.

Kanpotar asko dator kostaldera bizitzera; Gau eskolara hurbiltzen dira hauek?

Ezaguna da Euskal Herriko kostaldea urtetik urtera kanpotarrek kolonizatzen dutela eta zoritxarrez gutxiengo batek bakarrik egiten du euskara ikastearen hautua. Honek ez du bakarrik hizkuntzaren aldetik arazoa sortzen, gizarte arazoa bilakatzen da, adibidez hemengo gazteek etxebizitza lortzeko duten zailtasuna bezala.

Euskara txikitatik dakizu?

Euskaraz entzun nituen nire lehen hitzak. Amak euskara erlatiboki berandu ikasi zuen arren (6 urte nituelarik), aitak betidanik hitz egin dit euskaraz. Euskararekiko zuten maitasuna berandu ulertu nuen arren, haien transmisioari esker bizi naiteke euskaraz gaur. Asko eskertzen ditut niregatik eginiko esfortzua, nahiz eta ni momentuan aspertu. Lapurdin bizi den eta guraso napar eta gipuzkoarra dituen euskalduna naiz, Joseba Sarrionaindiak esaten duen moduan “Euskara da gure territorio libre bakarra”.

Eguneroko bizitzan nola estimatuko zenuke euskaraz eta frantsesez pasatzen duzun denboraren bataz bestekoa?

Etxean zein lanean euskaraz ari naiz eta lagunekin ere bai. Esango nuke euskaraz bizi garen askotariko pertsona bat naizela. Horrek sekulako plazera egiten dit, altxatzen naizen momentutik oheratzean amesten dudan arte.

Zer egingo zenuke euskara gehiago erabil edo ikas dadin?

Ez dut ez soluzio magiko edo mirakulurik. Argi dudana gutxienez, euskaraz bizi behar garela da, eta horren eskubidea irabazi behar dugula borroka anitzak eramanez. Onartezina da, adibidez gaur egun Baxoa frantsesez pasatu behar izatea, edo Herriko etxe batean euskaraz ez galdegin ahal izatea, eta beste hainbeste medikuarenean edo epaile baten aurrean.

Leku goxo bat euskaraz momentu goxo bat pasatzeko BAB aldean?

Orain itxiak diren eta espero, laster irekiko dituzten tabernak! Eta, Baiona txikiko kaleetan edo Biarritzeko hondartzan. Edozein leku da aproposa euskaraz momentu goxoa pasatzeko.

Gorroto duzun zerbait?

Gorroto dut Estatu frantsesak askatasunaren izenean hizkuntza eskubideak ematen ez dizkigunean, Frantziako hizkuntza bakarra frantsesa delako, injustua eta ilogikoa iruditzen zait. Estatu frantsesean euskara ofiziala balitz, hobekuntza txikia izan arren, gauza asko erraztuko lituzkela uste dut.

Maite duzun zerbait?

Nire herria maite dut, gure jai herrikoiak, parrandak, poteoak, herri kirolak, maskaradak, NOR-NORI-NORKa, tradizioa zein modernitatea eta batez ere euskal herritarrak. Munduko herri guziek dute xarmaren bat, gorde dezagun gurea.

Zein izango litzateke zure ametsetako euskararen herria?

Euskal Herri independente, gizarte libre eta justua duen herria, eskubideak aldarrikatzen eta babesten dituena.

Bukatzeko, txikitatik esan didate amesten duenak bakarrik lortu dezakeela nahi duena, orain naiz konturatzen egia dela!


Euskara²= etxeko mintzaira + laneko gaitasuna

Portretak

Euskara²= etxeko mintzaira + laneko gaitasuna

Frantziako hiriburuan handitu den arren, Hélène Charritton (1965 Parise) txikitatik ohartu da euskararen garrantziaz. Herrira itzultzean, irakaskuntza sailean lanpostu eta ardura ezberdinak bete zituen, frantsesez eta euskaraz. Orain, lan ibilbidean bereganatu dituen esperientzia eta gaitasunak jendearen laguntzeko baliatzen ditu Baionesak, Aturri bazterrean kudeatzen duen Ekitegia Coworking espaziotik.

Mi Yung: euskara behar da karta postalaren atzealdea irakurtzeko

Portretak

Mi Yung: euskara behar da karta postalaren atzealdea irakurtzeko

Okzitaniako Tolosatik, Lapurdi kostaldera oporretara etorri zenean entzun zuen lehen aldiz euskara Biarritzeko Mi Yung Martin grafistak (Pessac 1978). Bihotz taupadei adi egonez, Euskal Herriko bazterrak eta bizimoduak hobe ezagutzen hasi zen gero eta berehala ohartu zen euskara zela bizileku berrian sartzeko giltza...

Renaud, euskara abiadura bizian!

Portretak

Renaud, euskara abiadura bizian!

Irudiekin jostatzen gustuko zuelako ikus-entzunekoetan sartu zen buru belarri Angeluko Renaud Davant (Baiona 1992). Diploma poltsikoan, Pariseko lan esperientzia labur bat nahikoa izan zuen gero irudi munduko giroa ez zela beretzat egina ohartzeko. Frantziako hiriburutik itzultzean, euskara ikastea bilakatu zen lehentasuna. Orain, euskara irakasteaz gain, gure hizkuntzaren aldeko dinamika Biarritzen piztea bihurtu da Mizanbu gaztetxeko kidearen asmoa.

Philippe, adina bizkarrean, euskara bihotzean...

Portretak

Philippe, adina bizkarrean, euskara bihotzean...

Euskal Herriak duen itzal handiko pertsona elegante baten bisitatzera joan da aldi honetan Mintzalasai. Philippe Oyhamburu Biarriztarrak (1921.06.26, Argelès-Gazost) liburutegi ondoko bere etxean hartu gaitu irriño alaia ahoan, kalakan hartzeko prest. Dantzari, kantari, idazle, mintzalari, politikari ospetsuaren portretak tarte luzeago behar luke, euskaraz, Euskal Herriaz, anarkiaz edota kulturaz kontatzeko dituen istorio guztiak agertzeko. Hona “Poupouk” mende batean bizitakoaren lagin xume bat.

Maialen, euskara, ororen ongia

Portretak

Maialen, euskara, ororen ongia

Lan eta politika ardurak gainetik kendurik, Maialen Etcheverryk (Hazparne) momentu bat hartu du gure galderei erantzuteko. Euskararen inportantziaz medikuntzan, politikan edo izateko maneran aritu gara besteak beste Biarritzeko hautetsi eta ginekologo ohiarekin.

Maider, euskara, nire kar handia

Portretak

Maider, euskara, nire kar handia

Angeluko itsas bazterra, uhain handien burrunba eta eguzkiaren azken izpiak... Maider Louessard, eskulangile hezitzaileak gustuko duen kostalde txokoan, irriño alaia aurpegian erantzun ditu Mintza Lasaien galderak.

Ekhi, euskara lerroburu

Portretak

Ekhi, euskara lerroburu

Berria egunkariaren Baionako bulego ondoko terraza batean, udazkeneko eguzki izpiak eta bi itxialdien arteko kale giro goxoa lagun, Ekhi Erremundegik (Baiona 1989) elkarrizketatuaren ezohiko lekua hartu du Mintzalasaientzat.

Euskara ikastaldiak: maila guztiak

Euskara ikastaldiak: maila guztiak

  • 2021eko Apirilaren 19tik
  • Apirilaren 23ra
  • Biarritz
Zirko ikastaroa

Zirko ikastaroa

  • 2021eko Apirilaren 19tik | 10:00
  • Apirilaren 22ra
  • Baiona

2021(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04
05 06 07 08 09 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30

2021(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2021(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Gaur

2021(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2021(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2021(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Gaur

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur