mintzalasai

PortretakMAIALEN ETCHEVERRY

Maialen, euskara, ororen ongia

Lan eta politika ardurak gainetik kendurik, Maialen Etcheverryk (Hazparne) momentu bat hartu du gure galderei erantzuteko. Euskararen inportantziaz medikuntzan, politikan edo izateko maneran aritu gara besteak beste Biarritzeko hautetsi eta ginekologo ohiarekin.

© LaukitikAt
irudia ikusi | © LaukitikAt

2021eko Otsailaren 5a | | ± 05min 00s

Biarritzen sendagile eta euskara hautetsi izan zara; kontaiguzu zure ibilbidea.

Sortzez Hazpandarra naiz baina txikitan, Bordelera joan ginen bizitzera aitaren lanarengatik. Medikuntza ikasketak segitu nituen bertan eta ginekologia espezialitatea ikasi nuen. Bukatzean, ginekologo gisa aritzeko leku bat libre zegoela Biarritzen jakin nuen eta horrela iritsi nintzen. Geroztik Lapurdi kostan egon naiz lanean, 30 urtez, iaz erretreta hartu arte. Politikan, Jakes Abeberryren zerrendan sartuz hasi nintzen eta pirka-pirka Biarritzeko Herriko Etxera iritsi nintzen, kontseilari eta axuant postuak betez, euskara eta euskal kultura sailean.

Errexa da euskara sustatzea Biarritzen?

Hastapenean, euskara ikasteko aukera, ikastoletatik harago, eskola publiko eta pribatuetan proposatzea izan zen lehen helburua. Orain denetan badira ere, garaian gela elebidunak sortzea ez zen errexa izan.

Eskoletan eskaintza hori egitea inportantea zen zeren gazte horiek dute biharko euskara segurtatzen. Orain gazteek euskara batua ongi dakite, baina nire ustez ez dira ahantzi behar ere gure mintzairaren molde zaharrak....Niretzat biziki inportanta da euskalkiak eta mintzatzeko lehengo manera atxikitzea. Hizkuntza bat ez da bakarrik hitzak eta gramatika, gibelean, beste zerbait dago, gure nortasuna. Biharko euskara batua beharrezkoa da baina gure kultura aberasten duten heinean, erranmolde zaharrak eta euskalkiak atxikitzea ere biziki inportanta da. Biak uztartu behar dira.

Osasun munduan, inportantea da euskaraz jakitea?

Nire medikutegira gazte anitz etortzen ziren euskaraz hitz eginez. Harreman kalmeagoak sortzen dira pazientearekin haren hizkuntzan ari zarenean. Xaharrekin ere gauza bera gertatzen da, ospitalean adibidez euskaraz hasten zarenean, adineko pazienteen beldurrak errexago pasatzen dira, kalmeago dira... Hori ikusirik poliklinikan lan egin genuen pazienteen harrera euskaraz segurtatu ahal izateko.

Euskara lagungarri edo kaltegarri politikan?

Nik uste politikan ere inportanta dela, izan ere, hautagai guztiek euskaldun bat bilatzen dute horien zerrendan sartzeko.

Gauzak anitz aitzinatu direla errango zenuke Biarritzen?

Politikan sartu nintzenean, Bernard Marie zen auzapeza eta erran daiteke ez zituela euskaldunak eta euskara gehiegi maite. Orduan, gure lehentasuna zen euskara eta gure kultura defendatzea. Garai hartan, ikastolek lan eder bat egiten zuten jadanik.

Orain egia da gauza anitz aldatu dela, baina kasu egin behar da izan ere deus ez da betiko....

Euskara babestea ez da batzuen kontua bakarrik, zeren euskara ororen ongia da eta denok badugu hor ardura bat eta emaitzen beharra.

Hautetsi aulkia utzi duzu orain... Zer ekarri dizu esperientzia horrek?

Esperientzia ona izan da orohar... Ekipa biziki ona genuen taldean hartzeko, errexa zen horiekin lan egitea. Emaitza politak ukan ditugu ere bai, euskara zerbitzuak egiten duen lana adibidez, beharrezkoa zen eta da Biarritzen.

Eguneroko bizitzan nola estimatuko zenuke euskaraz eta frantsesez pasatzen duzun denboraren bataz bestekoa?

Biak nahasten ditut gehienetan. Etxean ere bietan ari naiz, zaila zait erratea.

Zer egingo zenuke euskara gehiago erabil edo ikas dadin?

Lehenik jendeak euskara hartu behar du...Gero, ikastolatik edo eskolatik kanpo, haurrei jarduerak euskaraz eskaintzea inportanta da, euskara ikasgelatik at, antzerkian, kirolean eta beste gauzetan, erabiltzen den hizkuntza dela ikus dezaten.

Leku goxo bat euskaraz momentu goxo bat pasatzeko?

Lekua baino gehiago, pertsona batzuekin, nire lagunekin euskaraz aritzea preziatzen dut bereziki.

Gorroto duzun zerbait?

Faltsukeria ez dut maite eta politikan bada anitz!

Maite duzun zerbait?

Jendea ezagutzea, harremanak edukitzea, jendetasuna maite dut.

Zein izango litzateke zure ametsetako euskararen herria?

Nik plazerra hartzen dut karrikan haurren artean euskaraz entzutea...

Duela gutxi ez zen entzuten kasik hemen Biarritzen.

Euskara ez da igogailu soziala, euskara beste zerbait da, bestei irekitzen duena, ikusmolde ezberdina ematen dizuna.

Zure amets bat?

Ni pragmatikoa naiz, ez naiz ameslari handia.

Bestela, gure herriaz jabetzeaz inporta zait, gure Euskal Herria da, denak sartzen diren herri bat, baina kanpotik heldu den jendeak ulertu behar du hemen badela gure bizimoldea, hori errespetatu behar da. Hemengo jendeak ez dira kanporatu behar, eta hemen Biarritzen hori gertatzen da anitzetan, hori ez da aise soportatzen ahal.


Bai Euskarari eta Eusko elkarteak euskara biziarazteko elkartzen dira!

Elkartea

Bai Euskarari eta Eusko elkarteak euskara biziarazteko elkartzen dira!

Euskarak bizitzen jarraitzeko aukera guztiak izango ditu kolektiboki zaindu behar dugula erabakitzen badugu. Hizkuntzek giza historian zehar, agertuz, aldatuz edo desagertuz etengabeko bilakaerak jasaiten dituzte. Bizkitartean, azken hamarkada horietan, mundua hizkuntza-aniztasunaren galeraren azkartzea bizitzen ari da. Hizkuntzalarien arabera, XXI. mendean zehar, gaur egun munduan existitzen diren 7.000 hizkuntzetariko erdia desagertzeko arriskuan da. Galera handi eta garrantzitsua beraz, hizkuntza bat ez baita komunikabide hutsa, pentsatzeko modu bat, mundua ikusteko molde bat eta kultura bat ere da.

"Artxiboa eta Sorkuntza" kolokioa

  • 2021eko Ekainaren 17tik
  • Ekainaren 18ra
  • Baiona
ZirkaBaiona festibala

ZirkaBaiona festibala

  • Ekainak 17 | 11:00 | Baiona

2021(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30

2021(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2021(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2021(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Gaur

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur