mintzalasai

PortretakBEA SALABERRI

Euskara, hedagailu bikaina

Hizkuntza ttikitatik bazekien arren, euskararen unibertsoa Donibane Garaziko lizeoan zabaldu zitzaion Bea Salaberriri (Donamartiri, 1979). Jakin-mina asetu nahian, Baxe Nafarroa utzi eta Baionara hurbildu zen gero, alfabetatze prozesua borobildu nahian. Lapurdiko hiriburuan kokatu da geroztik, bertan biziz, lan eginez eta idatziz.

2021eko Maiatzaren 7a | | ± 06min 05s

Aektik Aekra, euskara irakastetik, euskaraz lan egitera. Nondik nora doa zure lan ibilbidea?

Ni barnekaldetik jiten naiz, Donamartiritik. Familia euskalduna dut baina ez nintzen ikastolan ibili. Gero Donibane Garaziko lizeoan beste euskaldun batzuk ezagutu nituen eta bereziki euskal mundu bat deskubriarazi zigun irakasle bat eduki nuen, Antton Luku alegia. Hortik goiti uste dut euskara izan dela nire biziko hautuen ardatza.

Gero 2000 urte inguruan Baionara etorri nintzen eta garaian giro biziki euskalduna zen, elkarte eta eragile anitz ziren, hor hasi nintzen gau eskolan. Lehenik gau eskolako irakasle gisa eta gero langile gisa.

Euskara ttikitatik dakizu?

Bai, ttikitan euskaraz ari nintzen etxean eta lizeoan, antzerkian ari ginelarik euskararen menperatzen maila handiago izan genuen, nolazpait garai hartan alfabetatu nintzen...Gero Baionara heltzean euskal ikasketak segitu nituen unibertsitatean eta AEKn klaseak ematen hasi nintzen, Irakasle zarelarik, zure hiztun maila hobetzen da dudarik gabe, izan ere ikasleen zalantza guztiak erantzuteko gai izan behar duzu eta berehala ez bada ere, erantzunak bilatzen dituzu nozio berriak ikasiz.

AEKn segitzen duzu lanean, zertan?

Irakasle formakuntzaz arduratzen naiz eta denbora gehiena pasatzen dut sei hilabeteko ikastaroetan. Ikasle batzuk sei hilabeteko formakuntza jarraitzen dute gurekin. Bi talde motatan banatuak dira, langabetuen taldea batetik, bereziki harrera postuetan ari diren langileekin, haur eta gazte arloan ari direnak; horiek euskara ikasten dute gaitasun egokia izan daitekeelako lan postuari begira. Gero beste taldean, asmo profesionala duten pertsonak edo berentzat ikasi nahi duten jendeak daude, horiek, hiru eta sei hilabete artean egoten dira.


Lizeoan beste euskaldun batzuk ezagutu nituen eta bereziki euskal mundu bat deskubriarazi zigun irakasle bat eduki nuen.


Euskalgintzatik, zer neurri proposatuko zenuke euskararen alde?

Euskarak ezagupen argi bat behar du, nolazpait euskara derrigortu behar litzateke. Hori gabe, nekez ikusten dut nola egin dezakeen gora. Transmisio mailan eten handi bat izan da eta zenbakiak gora doazela interpretatzen bada ere, nik ez dut beti irakurketa hori egiten. Euskara ikastea hautuzko zerbait izan ordez, behar genuke murgiltze eredua orokortu lurralde honetako gazte guztiei.

Dena ezin da eskaera militanteen esku utzi edo lagun arteko ekintza bat balitz bezala utzi. Noizbait entzun nuen Euskal Elkargoan "euskara izanen zela transbertsala, arloz arlo, lanpostuz lanpostu erabiliko zena". Uste dut ideia on hori gauzatzeko garaia dela. Euskara borondatezko hautu gisa egonez, beti gelditzen da bigarren mailan beste hizkuntza nagusi baten ondoan, beraz orain gure hizkuntzak berar duena da estatutu bat argiki. Gero sustatu behar liratezke, komunikabideak, publikazioak, sorkuntza orokorrean euskaraz bultzatu, egiazko eskaintza bat egon dadin, gaur ez dena.

Nola jasan daiteke Korrikarik gabeko pandemia bat?

Korrikak dinamika handia dakar, aktibitate, ekintza anitz, jendea anitz gurutzatzen da mugitzen eta hori oso inportantea da. Gero, Korrikak ekarpen maila asko ditu, ekonomikoa noski eta biziki inportantea da baina horrez gain, aldarrikapen leku bat da zeinean jendeak euskararen inguruko beharrak erakusten dituen. Azkenik, hiztunen komunitatea berriz irudikatzen duen hitzordua da eta uste dut hori inoiz baino gehiago eskas dugula pandemia garai honetan, euskara alaitasunean bizitzea eta ospatzea dakar korrikak.

Baionan ikasi, bizi eta Baionaz idatzi duzu….

Idazten dudana idazten dut ezagutzen dudan lekutik, pentsatzen baitut leku horretatik beste nehork ez duela idatzi …Argi da leku batek baldintzatzen duela eta egia da idatzi ditudan bi argitalpenetan agertzen dela Baiona baina ez dut hori bilatu. Gero Baiona aldatu da eta bertako giroa ere anitz aldatu da azken hamarkadetan, Baiona txikiko giro euskaldun hori. Ez dakit zerk ekarri duen aldaketa hori. Nostalgia puntu bat badut nik baina gero kontziente naiz ere aldaketa horiek nolazpait bilatu direla eta horrek ekarri du hainbat egituren iraunkortasuna, hori ez zen geratuko euskararen gaia ez balitz instituzionalizatu..Baina bestalde pentsatzen dut ere dena sobera delegatzen ari dela instituzioen esku uzten...Garai batean bakarrik gure gaia zena besteen esku utzi da erabat. Joko eremua lekuz aldatu da, baina xerkatu dugu.

Leku goxo bat euskaraz aritzeko?

Kalostrape errango nuke baina momentuz hetsirik dugu. Orduan leku bat baino konpainia goxoa errango nuke, edozein lekutan.

Euskara, ligatzeko edo haserretzeko?

Biak, edozertarako balio du euskarak. Arrazoiak ematen ditu haserretzeko eta bide bat plazerezko milaka gauza egiteko.

Gorroto duzun zerbait?

Utzikeria, gauzak egin gabe uztea

Maite duzun zerbait?

Transmisioa, hizkuntza bat, sentimendu bat besteari helaraztea.


Euskara borondatezko hautu gisa egonez, beti gelditzen da bigarren mailan beste hizkuntza nagusi baten ondoan, beraz orain gure hizkuntzak berar duena da estatutu bat argiki.


Zein izango litzateke zure ametsetako euskararen herria?

Denak euskal elebakarrak gira, ez dugu kezkatzerik euskararen biziraupenaz eta orduan biziki herri sortzaile dinamiko bilakatuko ginateke. Orduan, langabezian egonen nintzateke baina denbora banuke biziki ontsa ordainduko liratekeen liburuak idazteko!


Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Portretak

Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Euskal artisten familia handian, Robles Aranguiz abizena da letra gorriz idazten den horietako bat. Naia Robles (1968 Baiona) txikitatik egon da musikariez eta kantariez inguratua eta etxekoekin igo da oholtza gainean. Transmisioaz, musikaz eta amodioaz hitz egin dugu Baionako baratze botanikoaren erdian.

Euskara da bonbonik gozoena

Portretak

Euskara da bonbonik gozoena

Ez txokolateaz, are gutxiago euskaraz... Florian Benac txokolate egileak (Begles, 1985) deus ez zekien Baionako Cazenave saltegi ospetsuaz orain dela urte batzuk. Maitasunak gidaturik, Lapurdin bizi da 2014az geroztik eta laster bihurtu da euskal txokolate egilerik goxoena. Baionako laborategian bisita gidatu bat eskaini digu usain gozo eta kakao aleen artean.

Hizkuntzen ortzadarrean, euskara da nire kolorea

Portretak

Hizkuntzen ortzadarrean, euskara da nire kolorea

Baiona iparreko Jouandin karrikako 6.Bis bizitegiko sarreran jarri digu hitzordua Ana Imazek (1996 Donibane Lohitzune). Auzo ezaguneko Libreplume elkartean, haur, gazte eta familiekin irakurtzeko gogoa eta interesa partekatzea da Azkaingo gazte honek bere buruari jarri dion erronka polita.

Zigor:

Portretak

Zigor: "Herri bat egin duen hizkuntza baten semea naiz"

Estreinaldiaren eromena atzean utzirik, Biarritzeko Bellevue areto zoragarriaren atarian errezibitu gaitu Zigor artistak (Aretxabaleta, 1947). EGU ITURRIA erakusketaren obren artean, gure galderak erantzuteko tarte bat hartu du, bidaia poetiko baten erdian.

Mitoez harago, horien atzean diren istoriak interesatzen zaizkit

Portretak

Mitoez harago, horien atzean diren istoriak interesatzen zaizkit

Anuntxi Aranak (Luiaondo – 1947) denbora anitz pasa du errealitatearen eta sinesmenaren arteko mugaldea ikertzen. Euskal filologian eta antropologian diplomadun, sudurra ikerketetan sartua pasatzen du denbora asko. Ikertzeko, idazteko,bizitzeko, euskara du zorioneko iturri oparoa, menditik jaustean, botak kentzen dituen une gozagarriarekin batera.

Bizitza joko amaigabe bat da!

Portretak

Bizitza joko amaigabe bat da!

Familia euskaldun anitzetan gertu den bezala, euskara txikitan ikasi eta galdu ondoren, Fabien Mendiboure (Baiona 1981) nerabezaroan ohartu zen zerbait falta zitzaiola bere bidean eroso segitzeko. AEKrekin duela 15 urte hasitako maitasun ixtorioari esker, orain Gaia elkartean euskaraz ari da lanean, publiko guztiei jolasak proposatzen eta irrifarrak banatzen.

Euskal-Ruandarra sentitzen naiz eta nere ibilbideaz harro naiz

Portretak

Euskal-Ruandarra sentitzen naiz eta nere ibilbideaz harro naiz

Gidari-hizlari ogibidez, Haize Mouescak (1992, Kigali Ruanda) ezin hobeki ezagutzen ditu Euskal Herriko bazterrak, artelanak eta ohiturak. Baionako Aturri bazterretan, laguntzaile gisa ibili den migranteentzako aterpetxetik hurbil jarri digu hitzordua, kalaka alai eta goxo batentzat.

Glisseguna

Glisseguna

  • Irailak 25 | 09:00 | Angelu
Pauline & Juliette

Pauline & Juliette

  • Irailak 25 | 20:30 | Baiona

2021(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04 05
06 07 08 09 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30

2021(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Gaur

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2022(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Gaur