mintzalasai

PortretakEKHI ERREMUNDEGI

Ekhi, euskara lerroburu

Berria egunkariaren Baionako bulego ondoko terraza batean, udazkeneko eguzki izpiak eta bi itxialdien arteko kale giro goxoa lagun, Ekhi Erremundegik (Baiona 1989) elkarrizketatuaren ezohiko lekua hartu du Mintzalasaientzat.

© LaukitikAt
irudia ikusi | © LaukitikAt

2020eko Azaroaren 27a | | ± 05min 36s

Mikroaren atzean zein estiloaren beste puntan, zure ibilbidea aipa dezagun.

Euskal Irratietan hasi nintzen hamazazpi urte nituelarik. Kazetaritzari buruzko interesa sartu zitzaidan eta lanbideak hurbilagotik ezagutzeko, lizeoarekin egiten diren ikastaroez baliatu nintzen Gure Irratian lehen esperientzia edukitzeko. Maitemindu nintzen zinez eta hor proposatu zidaten ikastaldi moduko bat egitea uda garaian. Gero, ikasketak utzi nituenean, lanpostu oso bat proposatu zidaten irratian eta horrela hasi nintzen, eginez ikasiz, Mattin Larzabal bezalako lankideekin besteak beste.

Bestalde, ehKz izeneko proiektu komunikatiboa muntatzen saiatu ginen, porrot bat izan zena baina anitz erakutsi ziguna, bereziki gauzak nola ez egin ikasteko. Horren ondotik Berrian sartu nintzen orain dela bost urte eta geroztik bertan ari naiz Baionako erredakziotik.

Nolakoa da kazetari baten egunerokoa?

Ez dakit beste lekuetan nola den baina nirea behintzat estresatua, izaeraz ere horrelakoa naizelako. Badugu gauza anitz kontatzeko, guk hemendik ipar Euskal Herriko gai guztiak lantzen ditugu, arlo anitz dira, eta guztiei buruz oinarriak ezagutu behar ditugu; horrek bestalde badu alde interesgarria. Euskarazko komunikabideen baliabideak eskasak dira, oro har, nahiz eta babesa lortu dugun azken urteetan instituzioengandik; orokorrean ez da aski. Baionan orotarat lau lankide gara eta beste bi lankide ditugu Xiberotik eta Behe Nafarroatik lanean, lurralde guztiaren hedapena bermatzeko.

Bertsolaritza munduan ere ibilitakoa zara.

Bertso mundutik urrundu nintzen orain dela zenbait urte eta geroztik itzultzeko gogoa izan dut baina orain arte ez dut pausoa egin. Kontsideratzen dut plaza gainera berriz iristeko bertso maila minimo bat beharko nukeela eta horrek lan erregularra egitea suposatzen du, gaur egun dudan bizi erritmoarekin zaila dena. Baina bai, berriz nahiko nuke bertsotan hasi.

Zein da kazetari gisa gehien gustuko duzuna?

Nik aktualitate politikoa maite dut anitz. Ariketa bezala, elkarrizketak egitea gustuko dut biziki, adibidez, diskurtso eraikietatik haratago instituzioetako ordezkarien pentsamenduen sustraietara iristea galdera zirikatzaileak eginez. Niri adrenalina horrek ematen dit, mobilizazioen segimena egitea bezala. Parean aldiz, datu ekonomikoak aztertzea ez zait gehiegi gustatzen.

Elkarrizketa gogoangarri bat?

Bat hautatzea ez da gauza erraza. Hiru azpimarratuko nituzke. Azkenetik hasita, Mikel Iribarren, Itsasuko auzapez berriari egin nion elkarrizketa, diskurtso zein jarrera biziki interesgarria iruditu zitzaidan, eta bere zintzotasuna, lehen aipatzen genuen politika instituzionalean, aspaldi galdu dena alegia. Bigarrenik jarriko nuke orain dela pare bat urte egin nuen erreportajea, migrazioaren gaiaz. Baionara iritsi berri ziren hiru migranteekin mahai inguru bat antolatu genuen horien bizipenak konta ditzaten. Haien kontakizunaren gordintasuna gogoan dut eta ber denboran halako baikortasunarekin kontatzen zutena. Gisa berean, alkoholiko anonimoei buruz elkarrizketa sorta bat egin genuen. Errealitatearekiko txoke hori aberasgarria iruditu zitzaidan, ezagutzen ez dugun errealitate horretaz, usu begi txarrez ikusten dugunaz jabetzea.

Euskara txikitatik dakizu?

Nik frantsesa ikastolan ikasi nuen, nire burasoek eta ingurukoek euskara transmititu zidaten, ez dut beste hizkuntzarik ezagutu. Ez dut nire bizitza irudikatzen ahal euskararik gabe, ez nintzateke ni. Atxikimendu hori txikitatik transmititu didate burasoek kulturaren bidez. Gure ardura da gure hizkuntza zaintzea.

Zer egingo zenuke euskara gehiago erabiltzeko?

Euskalduntze masibo bat beharrezkoa da Euskal Herri osoan eta horretarako baliabideak behar dira. Haur zein helduen irakaskuntzan, euskarari ikusgarritasuna eman behar zaio arlo guztietan. Jendeak euskara erabiltzea nahi badugu, euskarak bizi behar du, ikusgarri egin behar dugu; presentzia bermatu behar diogu denetan.

Erantzun globala behar da, indar militante handia ere bai instituzioak mugiarazteko; borondate politikoa ere behar da, gaur egun egin dezaketena egin dezatela.

Erantzun globala behar da: instituzioetan bide bat hasi da, beharrezkoa, baina ez da aski; borondate politiko bat erakutsia izan da, baina, indar militante gehiago behar dugu, instituzioak mugiarazi eta gehiago egitera bultzatzeko, gaur egungo koadro legala gainditzeraino.

Bataz beste zenbat denboraz ari zara euskaraz zure egunerokoan?

%99a euskaraz.

Leku goxo bat euskaraz aritzeko?

Ni biziki pozik naiz Epaiska elkarteak hartu duen norabidearekin. Baionan zinezko arnasgune bat da euskararentzat eta kulturarentzat, izan hitzaldi, kontzertu edo bestelako ekitaldien bidez. Asteburu guztiz, goxo sentitzen garen leku bat da zinez.

Gorroto duzun zerbait?

Faltsukeria, botere harremanak, autoritatea.

Maite duzun zerbait?

Laguntasuna, militantzia, izan ere biak lotzen ditut.

Ametsetako zure euskararen herria?

Euskararen herria nolakoa izan beharko litzatekeen gogoetatzeko beharrik ez duena; hau da, euskara egunerokoan normaltasunez bizi duena.

Amets bat?

Euskal Herri libre eta euskalduna.



Euskara, hedagailu bikaina

Portretak

Euskara, hedagailu bikaina

Hizkuntza ttikitatik bazekien arren, euskararen unibertsoa Donibane Garaziko lizeoan zabaldu zitzaion Bea Salaberriri (Donamartiri, 1979). Jakin-mina asetu nahian, Baxe Nafarroa utzi eta Baionara hurbildu zen gero, alfabetatze prozesua borobildu nahian. Lapurdiko hiriburuan kokatu da geroztik, bertan biziz, lan eginez eta idatziz.

Patxi, euskara atzo baino + bihar baino -

Portretak

Patxi, euskara atzo baino + bihar baino -

Familien karta jokoan bezala, Patxi Etcheverryk (Angelu 1981) bere burua zuhaitz genealogikoan kokatu behar izaten du maiz elkarrizketa baten hasieran. Ttikitatik, euskal kulturan murgildu da, etxean, zein Angeluko Hardoy auzoko pilotalekuan. Hizkuntzaren, musikaren, erroen edota transmisioaren garrantziaz hitz egin digu besteak beste, Hardoytarraken plaza librean.

Euskara²= etxeko mintzaira + laneko gaitasuna

Portretak

Euskara²= etxeko mintzaira + laneko gaitasuna

Frantziako hiriburuan handitu den arren, Hélène Charritton (1965 Parise) txikitatik ohartu da euskararen garrantziaz. Herrira itzultzean, irakaskuntza sailean lanpostu eta ardura ezberdinak bete zituen, frantsesez eta euskaraz. Orain, lan ibilbidean bereganatu dituen esperientzia eta gaitasunak jendearen laguntzeko baliatzen ditu Baionesak, Aturri bazterrean kudeatzen duen Ekitegia Coworking espaziotik.

Mi Yung: euskara behar da karta postalaren atzealdea irakurtzeko

Portretak

Mi Yung: euskara behar da karta postalaren atzealdea irakurtzeko

Okzitaniako Tolosatik, Lapurdi kostaldera oporretara etorri zenean entzun zuen lehen aldiz euskara Biarritzeko Mi Yung Martin grafistak (Pessac 1978). Bihotz taupadei adi egonez, Euskal Herriko bazterrak eta bizimoduak hobe ezagutzen hasi zen gero eta berehala ohartu zen euskara zela bizileku berrian sartzeko giltza...

Renaud, euskara abiadura bizian!

Portretak

Renaud, euskara abiadura bizian!

Irudiekin jostatzen gustuko zuelako ikus-entzunekoetan sartu zen buru belarri Angeluko Renaud Davant (Baiona 1992). Diploma poltsikoan, Pariseko lan esperientzia labur bat nahikoa izan zuen gero irudi munduko giroa ez zela beretzat egina ohartzeko. Frantziako hiriburutik itzultzean, euskara ikastea bilakatu zen lehentasuna. Orain, euskara irakasteaz gain, gure hizkuntzaren aldeko dinamika Biarritzen piztea bihurtu da Mizanbu gaztetxeko kidearen asmoa.

Philippe, adina bizkarrean, euskara bihotzean...

Portretak

Philippe, adina bizkarrean, euskara bihotzean...

Euskal Herriak duen itzal handiko pertsona elegante baten bisitatzera joan da aldi honetan Mintzalasai. Philippe Oyhamburu Biarriztarrak (1921.06.26, Argelès-Gazost) liburutegi ondoko bere etxean hartu gaitu irriño alaia ahoan, kalakan hartzeko prest. Dantzari, kantari, idazle, mintzalari, politikari ospetsuaren portretak tarte luzeago behar luke, euskaraz, Euskal Herriaz, anarkiaz edota kulturaz kontatzeko dituen istorio guztiak agertzeko. Hona “Poupouk” mende batean bizitakoaren lagin xume bat.

Maialen, euskara, ororen ongia

Portretak

Maialen, euskara, ororen ongia

Lan eta politika ardurak gainetik kendurik, Maialen Etcheverryk (Hazparne) momentu bat hartu du gure galderei erantzuteko. Euskararen inportantziaz medikuntzan, politikan edo izateko maneran aritu gara besteak beste Biarritzeko hautetsi eta ginekologo ohiarekin.

Brebeta euskaraz: jende katea

Brebeta euskaraz: jende katea

  • Maiatzak 19 | 12:15 | Baiona
Musika Bulegoa Sariak 2021

Musika Bulegoa Sariak 2021

  • Maiatzak 19 | 19:00 | Biarritz

2021(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
01 02
03 04 05 06 07 08 09
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31

2021(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Gaur

2021(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2021(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2021(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Gaur

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur