mintzalasai

PortretakMI YUNG MARTIN

Mi Yung: euskara behar da karta postalaren atzealdea irakurtzeko

Okzitaniako Tolosatik, Lapurdi kostaldera oporretara etorri zenean entzun zuen lehen aldiz euskara Biarritzeko Mi Yung Martin grafistak (Pessac 1978). Bihotz taupadei adi egonez, Euskal Herriko bazterrak eta bizimoduak hobe ezagutzen hasi zen gero eta berehala ohartu zen euskara zela bizileku berrian sartzeko giltza...

2021eko Martxoaren 26a | | ± 06min 20s

Zein izan da euskara ikasteko zure motibaziorik handiena?

Ikasteko gogoa pixkanaka etorri zen. Miarritzera iritsi nintzenean, ezer gutxi nekien euskal kulturaz, baina nire bikotea oso lotuta zegoen jadanik eta barnealdea, mendiak eta natura ezagutzera bultzatu ninduen. Ateraldi horietan ohartu nintzen nonahi zegoela euskal kultura, eta nonahi ere euskaldunak, hizkuntza bizia zela hemen, izenen edo beste folkloremoldeetatikharago.

Orduan, kultura hau gehiago ezagutu nahi izan nuen. Lehenik nire bikoteak ikasizuen etanire alaba handia ikastolara bidali genuenean eta bigarren haurrak urtea bete zuenean ikasten hasi nintzen.

Euskara eta Euskal Herria bizirik dira, erro zaharrak dituen baina etengabe hazten den kultura bat bada hemen, kultura garaikidea duen herria alegia.

Noiz gertatu zen hori?

Nire ama Vietnamdarrada eta Okzitaniako Toulousen bizi ginen familiarekin. Euskal Herrira oporretara etortzean ezagutu nuen nire bikotea, orduan erran daiteke maitasunez etorri nintzela Biarritzera bizitzera. Bestalde, niretzat garrantzitsua zen euskara ikastea, ikastolako andereñoekin zein haurrekin hitz egiteko eta jarrera eredugarria erakutsi nahi nuen ere haurrekiko.

Gainera nire amak ez dit Vietnamera transmititu eta ohartu naiz hizkuntzek duten garrantziaz. Hizkuntzak ikastea maite dut gainera orduan biak, vietnamera eta euskara ikastea erabaki dut.

Zer ekarri dizu euskalduntze prozesuak?

Lehenik eta behin ikastolan harremanak izateko biziki lagungarri izan da, irakasleekin beste langileekin edo burasoekin hitz egiteko, oinarrizkoa izan da. Gau eskolan jende anitz ezagutzeko aukera eduki dut, giro biziki ona da eta irakaslea nire lagun handia bilakatu da geroztik, orduan errango nuke giro orokor baten kide izateko para eskaini didala.

Zein izan da zure ingurukoen erreakzioa?

Hastapenean harriturik gelditu ziren nire familian, uste baitzuten inork ez zuela euskara hitz egiten. Denborarekin, ohartu dira euskara hizkuntza bizia eta erabilia dela, ez dela bakarrik etxe izenak asmatzeko. Egia da burasoak batzuetan baztertuak sentitzen direla euskaraz aritzen garenean baina ulertzen dute eta jarrera irekia dute. Pozik dira orain, Euskal Herria asko maite dute eta gustura etortzen dira.

Gainera nire amak ez dit Vietnamera transmititu eta ohartu naiz hizkuntzek duten garrantziaz.

Norekin ari zira euskaraz?

Nire seme-alabekin hitz egin dezaket orain, baina hasieran ez zuten ulertzen zergatik bat-batean ari nintzen haiekin euskaraz! Orain une gozoak igarotzen ditugu liburu baten aitzinean, ulertzen ez ditugun hitzak elkarri itzultzen dizkiogu, harro daude askotan nik baino hiztegi gehiago dutela ikusteaz! Senarrarekin ere ari naiz batzuetan, eta nire euskara irakaslea oso lagun ona bihurtu da eta elkarrizketak euskaraz hasten ditugu beti. Zeramikak egiten ditu eta bere webgunea elebitan egiten lagundu diot, eta euskara ulertzea baliagarria izan zait.

Lanean euskaraz aritzeko aukera duzu?

Grafista naiz eta jantzi sortzaile ere bai. Nire lehen kolekzioa sortu nuenean euskarazko hitzak agertu nahi nituen nire jantzietan, orduan bai interesgarria zen jada horretan euskaraz jakitea. Bestalde lagun bat lagundu nuen webgune bat sortzeko bi hizkuntzetan eta hor ere euskara jakitea lagungarri izan zen testuak antolatzeko unean.

Errexa da euskaldun berri izatea Biarritzen?

Egia erran zaila da hemen Biarritzen euskaraz aritzea egunerokotasunean, dendetan eta abar, ez da aukera asko eta beti jende berarekin izatenda, eskolan, gau eskolan edo lagunekin. Baina badira leku batzuk adibidez, ekoizleekin merkatuan, mediatekan, Lassosalai skateparkean, BASCS surf klubean, askotan ikastolako gurasoekin topatzen naizen haurrentzako hainbat ekintzetan. Nahi genuke eskolaz kanpoko jarduera gehiago garatzea, familien artean euskaraz aritzeko. Familien arteko loturak sortzea helburu duen lotu batzordearen parte naiz, haurraren bidez familia osoa kulturara eta euskarara ekartzeko. Adibidez, aurten aterpea berregiteko asmoa dugu eta euskaraz bizi batzordeak ibilketak eta tailerrak antolatu nahi ditu euskara mailaren arabera.

Euskaraz aritzeko zure leku berezia?

Mintzalasai festibala noski, Marion aintziran! Haurrentzat zein burasoentzat jarduera anitz da eta guztia euskaraz, zoragarria da! Guraso eta seme-alaben surf ikasgaia ere egin nuen euskaraz BASCS-ekin eta Mintzalasai-ekin, bikaina zen, euskaraz partekatzeko momentu ederra.

Zer errango zenioke Euskaraz edo Euskal Herriaz ezer ezagutzen ez duen atzerritar bati?

Euskara eta Euskal Herria bizirik direla, erro zaharrak dituen baina etengabe haztenden kultura bat badela hemen, kultura garaikidea duen herria alegia.

Euskara jakin gabe, kultura baten aberastasuna ez duela ezagutuko, postalaren irudiarekin konformatu beharko duela.

Euskaraz hunkitu zaituen norbait? Zerbait?

Nire pasioa dantza da. Covid krisiaren itxialdiaren aurretik Bilaka konpainiaren azken ikusgarria ikusi nuen, bereziki hunkigarria izan zen hizkera eta dantza, euskara eta garaikidea nahasten zituelako. Nire ustez dena zegoen taula gainean, sustraiak, bilakaera, etorkizuna, euskal dantza bizirik eta oraindik garatzen ari dela erakutsiz. Nire seme-alabengana bidali ninduen, hemen hazten dira kultura honetan eta etorkizuna dira. Haiei eman behar diegu kultura honen aberastasuna eta baloreak, baita beraien amatxi vietnamdarraren edo haien aitatxi proventzalena ere.

Euskararekin loturiko anekdota bat konda ezazu

Behin alabarekin nintzen, Lasai idatzitako Jersey bat jantzita nuela. Presatua nintzen eta alabari azkarrago egitekoagindunion; orduan hark begiratu ninduen eta erran zidan, “ama zu ez zira lasai!"

Nola definituko zenuke hitz edo lerro batean euskara?

Euskara etorkizuna da nire haurrentzat.



Musikak eraman nau euskaraz aritzera

Portretak

Musikak eraman nau euskaraz aritzera

Lekornen, zuzeneko musikak soilik eman ditzakeen dardara indartsuen artean harrapatu dugu Willis Drummond taldea. Arratsaldeko entsegua bukatzean, Jurgi Ekiza kantariak (Baiona 1980ko abuztua) gure galderak erantzun ditu kontzertu aurreko ostatu hutsaren erdian.

Objektiboaren bi aldeetan eta Bada hedabidean

Portretak

Objektiboaren bi aldeetan eta Bada hedabidean

Lukasen aitak eskainitako ordenagailu zaharkituan muntatu zituen lehen bideo motzak kolegiotik itzultzean. Geroztik irudi munduan murgilduta bizi da Lukas Hiriart (Baiona, 1998ko apirila) eta arazorik ez du objektiboaren alde batetik bestera pasatzeko. Orain, Bada sortu du lagun taldearekin, sareak euskaraz ere astintzeko asmoz.

Pirripita gainean, euskararen bidegorrian

Portretak

Pirripita gainean, euskararen bidegorrian

Pirripita gainean, kanpotarren artean sigi-saga iritsi da Aña-Mari Grenié (Biarritze, 1954) Portu Zaharreko hondartzara. Biarriztar honek ezin hobeki ezagutzen ditu hiriko txoko ederrak eta istorioak. Bide batez, lekuko paregabea da azken urteetako aldaketez, onez zein penagarriez ohartarazteko.

Mikel Amilibia: Suitzako ganibeta

Portretak

Mikel Amilibia: Suitzako ganibeta

Pottoka gainean jauzika ibiltzen dakien arren, Mikel Amilibia (Baiona, 1983), festetan edo errugbi zelaietan gurutzatuko duzue maiz, lanean zein lagunartean. Giro ezberdinetan mugitzen gustuko duen Arrangoitzeko aitarekin, dituen zaletasunak eta lanak aipatu ditugu Aguilerako harmailetan.

Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Portretak

Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Euskal artisten familia handian, Robles Aranguiz abizena da letra gorriz idazten den horietako bat. Naia Robles (1968 Baiona) txikitatik egon da musikariez eta kantariez inguratua eta etxekoekin igo da oholtza gainean. Transmisioaz, musikaz eta amodioaz hitz egin dugu Baionako baratze botanikoaren erdian.

Euskara da bonbonik gozoena

Portretak

Euskara da bonbonik gozoena

Ez txokolateaz, are gutxiago euskaraz... Florian Benac txokolate egileak (Begles, 1985) deus ez zekien Baionako Cazenave saltegi ospetsuaz orain dela urte batzuk. Maitasunak gidaturik, Lapurdin bizi da 2014az geroztik eta laster bihurtu da euskal txokolate egilerik goxoena. Baionako laborategian bisita gidatu bat eskaini digu usain gozo eta kakao aleen artean.

Atzerrian lurra garratz

Atzerrian lurra garratz

  • Abenduak 03 | 19:00 | Baiona

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04 05
06 07 08 09 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2022(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Gaur

2022(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Gaur