mintzalasai

PortretakBEA SALABERRI

Euskara, hedagailu bikaina

Hizkuntza ttikitatik bazekien arren, euskararen unibertsoa Donibane Garaziko lizeoan zabaldu zitzaion Bea Salaberriri (Donamartiri, 1979). Jakin-mina asetu nahian, Baxe Nafarroa utzi eta Baionara hurbildu zen gero, alfabetatze prozesua borobildu nahian. Lapurdiko hiriburuan kokatu da geroztik, bertan biziz, lan eginez eta idatziz.

2021eko Maiatzaren 7a | | ± 06min 05s

Aektik Aekra, euskara irakastetik, euskaraz lan egitera. Nondik nora doa zure lan ibilbidea?

Ni barnekaldetik jiten naiz, Donamartiritik. Familia euskalduna dut baina ez nintzen ikastolan ibili. Gero Donibane Garaziko lizeoan beste euskaldun batzuk ezagutu nituen eta bereziki euskal mundu bat deskubriarazi zigun irakasle bat eduki nuen, Antton Luku alegia. Hortik goiti uste dut euskara izan dela nire biziko hautuen ardatza.

Gero 2000 urte inguruan Baionara etorri nintzen eta garaian giro biziki euskalduna zen, elkarte eta eragile anitz ziren, hor hasi nintzen gau eskolan. Lehenik gau eskolako irakasle gisa eta gero langile gisa.

Euskara ttikitatik dakizu?

Bai, ttikitan euskaraz ari nintzen etxean eta lizeoan, antzerkian ari ginelarik euskararen menperatzen maila handiago izan genuen, nolazpait garai hartan alfabetatu nintzen...Gero Baionara heltzean euskal ikasketak segitu nituen unibertsitatean eta AEKn klaseak ematen hasi nintzen, Irakasle zarelarik, zure hiztun maila hobetzen da dudarik gabe, izan ere ikasleen zalantza guztiak erantzuteko gai izan behar duzu eta berehala ez bada ere, erantzunak bilatzen dituzu nozio berriak ikasiz.

AEKn segitzen duzu lanean, zertan?

Irakasle formakuntzaz arduratzen naiz eta denbora gehiena pasatzen dut sei hilabeteko ikastaroetan. Ikasle batzuk sei hilabeteko formakuntza jarraitzen dute gurekin. Bi talde motatan banatuak dira, langabetuen taldea batetik, bereziki harrera postuetan ari diren langileekin, haur eta gazte arloan ari direnak; horiek euskara ikasten dute gaitasun egokia izan daitekeelako lan postuari begira. Gero beste taldean, asmo profesionala duten pertsonak edo berentzat ikasi nahi duten jendeak daude, horiek, hiru eta sei hilabete artean egoten dira.


Lizeoan beste euskaldun batzuk ezagutu nituen eta bereziki euskal mundu bat deskubriarazi zigun irakasle bat eduki nuen.


Euskalgintzatik, zer neurri proposatuko zenuke euskararen alde?

Euskarak ezagupen argi bat behar du, nolazpait euskara derrigortu behar litzateke. Hori gabe, nekez ikusten dut nola egin dezakeen gora. Transmisio mailan eten handi bat izan da eta zenbakiak gora doazela interpretatzen bada ere, nik ez dut beti irakurketa hori egiten. Euskara ikastea hautuzko zerbait izan ordez, behar genuke murgiltze eredua orokortu lurralde honetako gazte guztiei.

Dena ezin da eskaera militanteen esku utzi edo lagun arteko ekintza bat balitz bezala utzi. Noizbait entzun nuen Euskal Elkargoan "euskara izanen zela transbertsala, arloz arlo, lanpostuz lanpostu erabiliko zena". Uste dut ideia on hori gauzatzeko garaia dela. Euskara borondatezko hautu gisa egonez, beti gelditzen da bigarren mailan beste hizkuntza nagusi baten ondoan, beraz orain gure hizkuntzak berar duena da estatutu bat argiki. Gero sustatu behar liratezke, komunikabideak, publikazioak, sorkuntza orokorrean euskaraz bultzatu, egiazko eskaintza bat egon dadin, gaur ez dena.

Nola jasan daiteke Korrikarik gabeko pandemia bat?

Korrikak dinamika handia dakar, aktibitate, ekintza anitz, jendea anitz gurutzatzen da mugitzen eta hori oso inportantea da. Gero, Korrikak ekarpen maila asko ditu, ekonomikoa noski eta biziki inportantea da baina horrez gain, aldarrikapen leku bat da zeinean jendeak euskararen inguruko beharrak erakusten dituen. Azkenik, hiztunen komunitatea berriz irudikatzen duen hitzordua da eta uste dut hori inoiz baino gehiago eskas dugula pandemia garai honetan, euskara alaitasunean bizitzea eta ospatzea dakar korrikak.

Baionan ikasi, bizi eta Baionaz idatzi duzu….

Idazten dudana idazten dut ezagutzen dudan lekutik, pentsatzen baitut leku horretatik beste nehork ez duela idatzi …Argi da leku batek baldintzatzen duela eta egia da idatzi ditudan bi argitalpenetan agertzen dela Baiona baina ez dut hori bilatu. Gero Baiona aldatu da eta bertako giroa ere anitz aldatu da azken hamarkadetan, Baiona txikiko giro euskaldun hori. Ez dakit zerk ekarri duen aldaketa hori. Nostalgia puntu bat badut nik baina gero kontziente naiz ere aldaketa horiek nolazpait bilatu direla eta horrek ekarri du hainbat egituren iraunkortasuna, hori ez zen geratuko euskararen gaia ez balitz instituzionalizatu..Baina bestalde pentsatzen dut ere dena sobera delegatzen ari dela instituzioen esku uzten...Garai batean bakarrik gure gaia zena besteen esku utzi da erabat. Joko eremua lekuz aldatu da, baina xerkatu dugu.

Leku goxo bat euskaraz aritzeko?

Kalostrape errango nuke baina momentuz hetsirik dugu. Orduan leku bat baino konpainia goxoa errango nuke, edozein lekutan.

Euskara, ligatzeko edo haserretzeko?

Biak, edozertarako balio du euskarak. Arrazoiak ematen ditu haserretzeko eta bide bat plazerezko milaka gauza egiteko.

Gorroto duzun zerbait?

Utzikeria, gauzak egin gabe uztea

Maite duzun zerbait?

Transmisioa, hizkuntza bat, sentimendu bat besteari helaraztea.


Euskara borondatezko hautu gisa egonez, beti gelditzen da bigarren mailan beste hizkuntza nagusi baten ondoan, beraz orain gure hizkuntzak berar duena da estatutu bat argiki.


Zein izango litzateke zure ametsetako euskararen herria?

Denak euskal elebakarrak gira, ez dugu kezkatzerik euskararen biziraupenaz eta orduan biziki herri sortzaile dinamiko bilakatuko ginateke. Orduan, langabezian egonen nintzateke baina denbora banuke biziki ontsa ordainduko liratekeen liburuak idazteko!


Euskal-Ruandarra sentitzen naiz eta nere ibilbideaz harro naiz

Portretak

Euskal-Ruandarra sentitzen naiz eta nere ibilbideaz harro naiz

Gidari-hizlari ogibidez, Haize Mouescak (1992, Kigali Ruanda) ezin hobeki ezagutzen ditu Euskal Herriko bazterrak, artelanak eta ohiturak. Baionako Aturri bazterretan, laguntzaile gisa ibili den migranteentzako aterpetxetik hurbil jarri digu hitzordua, kalaka alai eta goxo batentzat.

Iban: nire filosofia, jo aitzina

Portretak

Iban: nire filosofia, jo aitzina

Sailkapenak ez ditu maite eta gauzak ziztu bizian egitea are guttiago. Iban Regnierentzat, nahia deno, guztia da egingarria eta Euskal Herria, mugarik gabeko mundu libre baten zati txikia da...

Patxi, euskara atzo baino + bihar baino -

Portretak

Patxi, euskara atzo baino + bihar baino -

Familien karta jokoan bezala, Patxi Etcheverryk (Angelu 1981) bere burua zuhaitz genealogikoan kokatu behar izaten du maiz elkarrizketa baten hasieran. Ttikitatik, euskal kulturan murgildu da, etxean, zein Angeluko Hardoy auzoko pilotalekuan. Hizkuntzaren, musikaren, erroen edota transmisioaren garrantziaz hitz egin digu besteak beste, Hardoytarraken plaza librean.

Euskara²= etxeko mintzaira + laneko gaitasuna

Portretak

Euskara²= etxeko mintzaira + laneko gaitasuna

Frantziako hiriburuan handitu den arren, Hélène Charritton (1965 Parise) txikitatik ohartu da euskararen garrantziaz. Herrira itzultzean, irakaskuntza sailean lanpostu eta ardura ezberdinak bete zituen, frantsesez eta euskaraz. Orain, lan ibilbidean bereganatu dituen esperientzia eta gaitasunak jendearen laguntzeko baliatzen ditu Baionesak, Aturri bazterrean kudeatzen duen Ekitegia Coworking espaziotik.

Mi Yung: euskara behar da karta postalaren atzealdea irakurtzeko

Portretak

Mi Yung: euskara behar da karta postalaren atzealdea irakurtzeko

Okzitaniako Tolosatik, Lapurdi kostaldera oporretara etorri zenean entzun zuen lehen aldiz euskara Biarritzeko Mi Yung Martin grafistak (Pessac 1978). Bihotz taupadei adi egonez, Euskal Herriko bazterrak eta bizimoduak hobe ezagutzen hasi zen gero eta berehala ohartu zen euskara zela bizileku berrian sartzeko giltza...

Renaud, euskara abiadura bizian!

Portretak

Renaud, euskara abiadura bizian!

Irudiekin jostatzen gustuko zuelako ikus-entzunekoetan sartu zen buru belarri Angeluko Renaud Davant (Baiona 1992). Diploma poltsikoan, Pariseko lan esperientzia labur bat nahikoa izan zuen gero irudi munduko giroa ez zela beretzat egina ohartzeko. Frantziako hiriburutik itzultzean, euskara ikastea bilakatu zen lehentasuna. Orain, euskara irakasteaz gain, gure hizkuntzaren aldeko dinamika Biarritzen piztea bihurtu da Mizanbu gaztetxeko kidearen asmoa.

Philippe, adina bizkarrean, euskara bihotzean...

Portretak

Philippe, adina bizkarrean, euskara bihotzean...

Euskal Herriak duen itzal handiko pertsona elegante baten bisitatzera joan da aldi honetan Mintzalasai. Philippe Oyhamburu Biarriztarrak (1921.06.26, Argelès-Gazost) liburutegi ondoko bere etxean hartu gaitu irriño alaia ahoan, kalakan hartzeko prest. Dantzari, kantari, idazle, mintzalari, politikari ospetsuaren portretak tarte luzeago behar luke, euskaraz, Euskal Herriaz, anarkiaz edota kulturaz kontatzeko dituen istorio guztiak agertzeko. Hona “Poupouk” mende batean bizitakoaren lagin xume bat.

"Artxiboa eta Sorkuntza" kolokioa

  • 2021eko Ekainaren 17tik
  • Ekainaren 18ra
  • Baiona
ZirkaBaiona festibala

ZirkaBaiona festibala

  • Ekainak 17 | 11:00 | Baiona

2021(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30

2021(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2021(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2021(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2021(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30
Gaur

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur