mintzalasai

PortretakFABIEN MENDIBOURE

Bizitza joko amaigabe bat da!

Familia euskaldun anitzetan gertu den bezala, euskara txikitan ikasi eta galdu ondoren, Fabien Mendiboure (Baiona 1981) nerabezaroan ohartu zen zerbait falta zitzaiola bere bidean eroso segitzeko. AEKrekin duela 15 urte hasitako maitasun ixtorioari esker, orain Gaia elkartean euskaraz ari da lanean, publiko guztiei jolasak proposatzen eta irrifarrak banatzen.

2021eko Ekainaren 18a | | ± 07min 16s

“Fabien, irriño goxoarekin jostetan dabilen Angeluko gazteaz” hitz egin didate zutaz galdetzean.

Bai uste dut definizio zuzena dela, bederen espero dut horrela izatea; lanari eta lagunei esker, bizitza irribarrea ezpainetan hartzen dudalako. Pilotaria izan naiz ere bai, txikitatik hasi nintzen esku-huskan eta horri esker Euskal Herria osoan ibili naiz, asteburu guztiz trinketa ezberdin batean, 30 urtez. Orain gutxiago ari naiz baina beti plazerez erakasten diet gazteagoei, izan ere gazteak erakarri behar dira pilotara, plazera hartu behar dute kirol hori azkartzeko.

Orduan informazioa bilatu eta AEKn barnetegia egiteko aukera ezagutu nuen. Ondoko zazpi hilabeteak Foruko barnetegian pasa nituen; oso esperientzia handia, aberasgarria izan da.

Egia da egunak jolasten pasatzen dituzula Gaia elkartearekin?

Hori erran daiteke bai; 2009an sartu nintzen Gaia elkartean, funtsean elkarte hori familiako historia bat da. Hastapenean, nire ottok sortu zuen elkartea lagun batzuekin eta orain nire anaia sartu da lehendakaritzan eta ni bertako langilea naiz. Bertan pilota eta euskal jokoak antolatzen ditugu, halere jokoak egokitu ditugu publiko ezberdinei eskaintzeko, baldintza ezberdinetan eskaini ahal izateko, eskoletan haurrekin, enpresa komiteekin, prekarietatean dagoen jendearekin, denekin ari gara, jokoak zinez zabalak eta denei irekiak dira. Bestalde, euskal jokoen irudi folkloriko hori ezabatu nahi genuen; herri jokoak herri kiroletatik datoz, guk egokitu ditugu eta gure egiteko moldea ere ekarri dugu, baina herri kirolek ibilbide luzea dute eta harro egon behar dugu horretaz. Guk joko horiei zentzua ekarri nahi izan diegu gure esperientziarekin eta pedagogiarekin. Gero ongi pasatzea jartzen dugu zentroan beti, jendeak gozatzea.

Zein da Gaia elkartearen helburu nagusia?

Jokoa, kultura eta ongi pasatzea uztartu nahi ditugu, euskara lehenetsiz harremanetan. Horregatik Gaian sartu aitzin, niretzat ezinbestekoa zen euskara ongi ikastea lanean euskaraz jarduteko. Gero kanpotarrekin lan egitea inportantea iruditzen zaigu ere, gure herriaren irudi folklorikotik at beste errealitate bat badela erakusteko. Jende askorentzat, euskaldunok kantatzen, dantzatzen eta surfa egiten dugu, kitto; Guretzat guri dagokigu, irudi horretatik at, herri honen errealitatea agertzea; guk joko horiek tresna bezala erabiltzen ditugu horretarako, beste publiko batengana heltzeko. Jokoen bidez, Euskal Herriaz ari gara, ondareaz, historiaz, hizkuntzaz eta hori biziki inportantea da. Kanpoko jendeak harrituak gelditzen dira anitzetan, guk ematen diegun ikuspegi hori ez baitute ezagutzen. Jokoetan parte hartuz bestalde, harreman bereziak, goxoak sortzen dira adin guztietako publikoarekin, biziki giro onean pasatzen da guztia. Bukatzean jendeen %99a badoa eskerrak emanez, irriño bat ahoan, eta horrek zinez plazer egiten du.

Gazteekin ari zara anitz... Mugikorra errexki pausatzen dute euskal kiroletan aritzeko?

Bai eta gainera plazer gehiago hartzen dutela errango nuke. Egia da, gaztetxoak pantailen aitzinean, horien munduan bizi direla denbora anitz baina beste zerbait proposatzen diezunean sekulako plazera dutela ikusten da. Saskiak, pilota, egurra, gure tresnak urrun dira horien girotik baina zinez gustatzen zaie, jokoek zentzu osoa hartzen dute hor, elkarrekin ari dira eta nolabait, joko zahar horiek gaurkotasun handia dute. Gero joko horiek nondik heldu diren azaltzen diegu, inportantea da eta interesatuak dira.

Euskara nola ikasi duzu?

Jende anitzentzat bezala, euskararekiko harremana ez da errexa. Familia euskalduna da, burasoak Hazparne eta Donamartirikoak dira eta txikitan, bost urte arte agian euskaraz ari ginen etxean. Gero frantses eskolan sartu nintzen Baionan eta hor euskaldun gutxi ginen; gogoratzen naiz berriki zendu den Txomin Heguy izan zela gure euskara irakaslea garaian. Gero nerabe garaian, euskara galdu nuen erabat; frantses giro batean murgildurik, ez nintzen euskalduna sentitzen. Lizeoan sartzean hasi zitzaizkidan galderak itzulika: “Zergatik ez gara euskaraz ari? Zergatik burasoek ez digute hizkuntza transmititu?” eta abar. Hor burasoek oroitarazi ziguten guk ez genuela euskaraz aritu nahi, lotsa sentitzen baikenuen lagunen artean ginenean. Hor lizeoan beste euskaldunekin gelditzen nintzen, euskal musika entzuten genuen eta kasik estralurtarrak bagina bezala behatzen gintuzten.

Geroago, Tarbesen kirol ikasketak bukatu ondoan, argi nuen ez nuela beste ezertan hasi nahi euskara jakin gabe. Orduan informazioa bilatu eta AEKn barnetegia egiteko aukera ezagutu nuen. Ondoko zazpi hilabeteak Foruko barnetegian pasa nituen; oso esperientzia handia, aberasgarria izan da. Baionako euskaltegian ibili naiz ere, eta orain berriz hasi naiz gauza berriak ikasteko. AEKri anitz zor diot azken hamabost urte hauetan.

Euskaldun izatea Angelun errexa da?

Ez da agian lekurik egokiena eta euskaldunena, baina belarria luzatuz gero, ohartzen zara euskararen inguruko elkarte asko direla eta dinamika euskaldun eder bat badela.Herriko Etxetik ez da errexa gauzak mugiaraztea, baina hor gira.

Zure leku kuttuna euskaraz momentu goxo bat pasatzeko?

Patxondo elkartea hautatuko nuke, Baiona ttipian sortu dugun peña txiki bat da, Patxa plaza ondoan, giro goxoa izaten da bertan euskaraz aritzeko.

Euskarak gehiago balio du ligatzeko edo haserretzeko?

Ligatzeko, dudarik gabe, gainera beste zerbait ematen du euskarak, xarma berezia du euskaraz ligatzeak niretzat. Oroitzapen onak baditut, beste garai batekoak.

Gorroto duzun zerbait?

Sobera mintzatzen eta deus egiten ez duen jendea; sare sozialetan dabilen jendea adibidez, gero inon ikusten ez duzuna.

Maite duzun zerbait?

Adiskidetasuna, nire bizitzan lagunak biziki inportanteak dira.

Gertatu zaizun anekdota bat euskarari buruz?

Foruko barnetegian, ikasle finak baikinen, pausa bat egitera behartuak ginen eguerdian eta hor euskal musika entzuten genuen logelan. Egun batez, oso ongi ezagutzen genuen Negu Gorriaken diskoa jarri eta logelan ginen hiru lagunok ber momentuan ohartu ginen Horrelakoa da bizitza kantaren hitzak ulertzen genituela! Lehen aldia zen eta besta handi bat egin genuen hori ospatzeko!

Zein izango litzateke zure ametsetako euskararen herria?

Bakoitzak bere lekua duen, bere nahia betetzen ahal duen herri euskaldun bat amestuko nuke, zeinean nortasun ezberdineko jendea elkar biziko litzatekeen, errespetuan, euskarak denen arteko lotura eginez.


Musikak eraman nau euskaraz aritzera

Portretak

Musikak eraman nau euskaraz aritzera

Lekornen, zuzeneko musikak soilik eman ditzakeen dardara indartsuen artean harrapatu dugu Willis Drummond taldea. Arratsaldeko entsegua bukatzean, Jurgi Ekiza kantariak (Baiona 1980ko abuztua) gure galderak erantzun ditu kontzertu aurreko ostatu hutsaren erdian.

Objektiboaren bi aldeetan eta Bada hedabidean

Portretak

Objektiboaren bi aldeetan eta Bada hedabidean

Lukasen aitak eskainitako ordenagailu zaharkituan muntatu zituen lehen bideo motzak kolegiotik itzultzean. Geroztik irudi munduan murgilduta bizi da Lukas Hiriart (Baiona, 1998ko apirila) eta arazorik ez du objektiboaren alde batetik bestera pasatzeko. Orain, Bada sortu du lagun taldearekin, sareak euskaraz ere astintzeko asmoz.

Pirripita gainean, euskararen bidegorrian

Portretak

Pirripita gainean, euskararen bidegorrian

Pirripita gainean, kanpotarren artean sigi-saga iritsi da Aña-Mari Grenié (Biarritze, 1954) Portu Zaharreko hondartzara. Biarriztar honek ezin hobeki ezagutzen ditu hiriko txoko ederrak eta istorioak. Bide batez, lekuko paregabea da azken urteetako aldaketez, onez zein penagarriez ohartarazteko.

Mikel Amilibia: Suitzako ganibeta

Portretak

Mikel Amilibia: Suitzako ganibeta

Pottoka gainean jauzika ibiltzen dakien arren, Mikel Amilibia (Baiona, 1983), festetan edo errugbi zelaietan gurutzatuko duzue maiz, lanean zein lagunartean. Giro ezberdinetan mugitzen gustuko duen Arrangoitzeko aitarekin, dituen zaletasunak eta lanak aipatu ditugu Aguilerako harmailetan.

Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Portretak

Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Euskal artisten familia handian, Robles Aranguiz abizena da letra gorriz idazten den horietako bat. Naia Robles (1968 Baiona) txikitatik egon da musikariez eta kantariez inguratua eta etxekoekin igo da oholtza gainean. Transmisioaz, musikaz eta amodioaz hitz egin dugu Baionako baratze botanikoaren erdian.

Euskara da bonbonik gozoena

Portretak

Euskara da bonbonik gozoena

Ez txokolateaz, are gutxiago euskaraz... Florian Benac txokolate egileak (Begles, 1985) deus ez zekien Baionako Cazenave saltegi ospetsuaz orain dela urte batzuk. Maitasunak gidaturik, Lapurdin bizi da 2014az geroztik eta laster bihurtu da euskal txokolate egilerik goxoena. Baionako laborategian bisita gidatu bat eskaini digu usain gozo eta kakao aleen artean.

Atzerrian lurra garratz

Atzerrian lurra garratz

  • Abenduak 03 | 19:00 | Baiona

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04 05
06 07 08 09 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2022(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Gaur

2022(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Gaur