mintzalasai

PortretakANA-MARI GRENIE

Pirripita gainean, euskararen bidegorrian

Pirripita gainean, kanpotarren artean sigi-saga iritsi da Aña-Mari Grenié (Biarritze, 1954) Portu Zaharreko hondartzara. Biarriztar honek ezin hobeki ezagutzen ditu hiriko txoko ederrak eta istorioak. Bide batez, lekuko paregabea da azken urteetako aldaketez, onez zein penagarriez ohartarazteko.

2021eko Urriaren 22a | | ± 05min 33s

Erretreta hartu duzunetik inoiz baino zailagoa da zurekin hitzordua lotzea...Zertan pasatzen ditu egunak Aña-Marik?

Lehen gauza, inportanteena, nire iloba ttikiak zaintzen pasatzen dut denbora anitz, biziki ongi pasatzen dut 8 eta 3 urteko ilobekin. Garai batean irakasle izateko ametsa nuen, orduan horrek betetzen du nolazpait aspaldiko gogo hori. Bestalde, euskal militantea naiz aspalditik eta horrek ere denbora hartzen du. Presoen aldeko ekintza anitzetan parte hartzen dut, niretzat biziki inportantea da.

Euskararen alde ere ari naiz, Mintza Lasai elkartearen presidente ordea naiz eta zinez plazer handi bat da talde horretako kide guztiekin lanean aritzea. Gainera ez didate lan anitz ematen eta bilkuretan botatzen ditudan ideia erdi eroak gustuko dituzte, beraz hobe! Gogoratu behar da Mintza Lasai sortu zela euskara zabaltzeko hirietan. Garai batean, kurtsoak eman ditut Biarritzeko AEKn, eta AEK sortu aitzin ere, gaztetxean kurtsoak eman nituen; Herriko Etxean ere, erdi klandestinoki, Bernard Marie auzapez ohiaren garaian. Orain sekulako aldaketak izan direla sentitzen dut.

Euskara noiztik dakizu?

Ohartu gabe euskara beti ondoan izan dut; familian usu euskaraz kantatzen zuten, baina urrunago joan gabe. Nire aita Bordelen sortu zen baina tttikitan etorri zen Biarritzera, ume zelarik alegia. Kirolaria eta parrokiako abesbatzaren zuzendari izanik famatua zen hirian. Nire amaren familia Biarritzen kokatua da aspalditik. Niri hizkuntzak beti gustatu zaizkit eta Villa pia lizeoan nintzenean euskara klaseak eskaintzen hasi ziren. Aitari hori erraitean, kontent zela ikusi nuen berehala. Familian euskal erroak ditudan arren, 17 urte arte, Biarritzen izanik, Euskal Herrian nintzela ez nintzen ohartzen ere.

Adin hartan ere ohartu nintzen nire amatxi batek euskaraz bazekiela eta hura ez zela lotsatzen. Baina inor ez zen euskaraz ari garai horietan. Niretzat, erran dezaket euskara errebelazio bat bezala izan zela.

Hor ohartu nintzen hitz anitz ezagutzen nituela eta 17 urterekin jabetu nintzen euskararekiko nuen hurbiltasunaz.

Orduan ere, mugimendu anitz izan ziren politika mailan eta Euskal Herriaren beste aurpegi bat agertu zitzaidan, hegoaldeko errealitatea eta abar.

Lan ibilbidean ere, Biarriztarra peto peto.

Bai hor ere Biarriztarra naizela ezin dut ukatu izan ere 41 urtez egon naiz Biarritzeko herriko etxean lanean. Higiene ikuskari gisa hasi nintzen eta gogoan dut Bernard Marie auzapezarekin arazo batzuk eduki nituela abertzale nintzelako.

Gero, 1991n iraultza ttiki bat gertatu zen Biarritzen udal hauteskundeen ondoren, Didier Borotrak irabazirik, abertzaleen laguntzarekin. Jakes Abeberryrekin, agintaldi hartan euskarari eta euskal kulturari doakienez berpiztea izan zen Biarritzen. Ikastola berri bat altxa zen, AEKren egoitza aldatu zen, haurtzaindegi euskalduna lagundu zuen udalak eta beste gauza anitzetan aldaketak gertatu ziren; euskara inoiz entzun ez zen hainbat gunetan sartu zen, zinez gauza anitz mugitu ziren. Garaian, Jakes Abeberry, nortasun handiko jaunaren ondoan lan egin nuen 18 urtez.

Horren ondoren, 10 urtez egon nintzen mediatekan lanean, helduentzako euskal sailaz arduratzen, erretiroa hartu arte.

Zein da Biarritzeko zure leku goxoa euskaraz aritzeko?

Bihotzeko mina pizten didazu galdera horrekin, izan ere Biarritzen leku asko ezagutu ditut zeinetan euskaraz ari ginen goxoki lagunen artean, baina leku hauen ateak hesten ikusi ditut azken urteetan. Gure hiria asko aldatzen da eta orain biziki leku gutti gelditzen dira. Polo osatua izan daiteke edo Oldarra taldearen egoitza ere.

Gorroto duzun zerbait?

Bere buruaz seguruegi den jendea ez dut maite, dudarik gabeko jendea. Momentu hauetan txertoaren gaiaz adibidez, jende batzuk entzuten dira heien buruaz oso seguru, gaiaz oso gutti dakitenean. Afirmazio handiz ari den jendea ez dut soportatzen, bederen bestea entzun eta errespetatu behar da.

Maite duzun zerbait?

Jendearen irriñoak maite ditut eta jende zintzoa. Denok hanka sartzen dugu noizbait, baina zintzoki onartzen baduzu beti bada konponbidea.

Zure ametsetako herria?

Askatasun osoz nire hizkuntzan aritzeko eskubidea edukiko nukeen herria izango litzateke, bestearen errespetuan beti ere. Gure eskubide bat da eta ez da errespetu falta. Gero presorik gabeko herri burujabe bat izango litzateke izan ere euskaldunak beti otoitz eginez ari gabe frantses agintarien aurrean. Lurrak ere lantzen dituen pertsonen esku uztea nahi nuke.

Momentu honetan Arbonan baserri bat okupatzen ari dira bertako lurrak laborantzarako geldi daitezen. Biziki gai inportantea da niretzat izan ere, Euskal Herria osoan sekulako prezioak ikusten dira etxe bat edo lurrak erosteko eta laster aberatsen esku egonen da guztia. Adi ez bagara egoten, arrotz izanen gara gure herrian.



Musikak eraman nau euskaraz aritzera

Portretak

Musikak eraman nau euskaraz aritzera

Lekornen, zuzeneko musikak soilik eman ditzakeen dardara indartsuen artean harrapatu dugu Willis Drummond taldea. Arratsaldeko entsegua bukatzean, Jurgi Ekiza kantariak (Baiona 1980ko abuztua) gure galderak erantzun ditu kontzertu aurreko ostatu hutsaren erdian.

Objektiboaren bi aldeetan eta Bada hedabidean

Portretak

Objektiboaren bi aldeetan eta Bada hedabidean

Lukasen aitak eskainitako ordenagailu zaharkituan muntatu zituen lehen bideo motzak kolegiotik itzultzean. Geroztik irudi munduan murgilduta bizi da Lukas Hiriart (Baiona, 1998ko apirila) eta arazorik ez du objektiboaren alde batetik bestera pasatzeko. Orain, Bada sortu du lagun taldearekin, sareak euskaraz ere astintzeko asmoz.

Mikel Amilibia: Suitzako ganibeta

Portretak

Mikel Amilibia: Suitzako ganibeta

Pottoka gainean jauzika ibiltzen dakien arren, Mikel Amilibia (Baiona, 1983), festetan edo errugbi zelaietan gurutzatuko duzue maiz, lanean zein lagunartean. Giro ezberdinetan mugitzen gustuko duen Arrangoitzeko aitarekin, dituen zaletasunak eta lanak aipatu ditugu Aguilerako harmailetan.

Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Portretak

Musika, hizkuntza eta emozio igorlea

Euskal artisten familia handian, Robles Aranguiz abizena da letra gorriz idazten den horietako bat. Naia Robles (1968 Baiona) txikitatik egon da musikariez eta kantariez inguratua eta etxekoekin igo da oholtza gainean. Transmisioaz, musikaz eta amodioaz hitz egin dugu Baionako baratze botanikoaren erdian.

Euskara da bonbonik gozoena

Portretak

Euskara da bonbonik gozoena

Ez txokolateaz, are gutxiago euskaraz... Florian Benac txokolate egileak (Begles, 1985) deus ez zekien Baionako Cazenave saltegi ospetsuaz orain dela urte batzuk. Maitasunak gidaturik, Lapurdin bizi da 2014az geroztik eta laster bihurtu da euskal txokolate egilerik goxoena. Baionako laborategian bisita gidatu bat eskaini digu usain gozo eta kakao aleen artean.

Hizkuntzen ortzadarrean, euskara da nire kolorea

Portretak

Hizkuntzen ortzadarrean, euskara da nire kolorea

Baiona iparreko Jouandin karrikako 6.Bis bizitegiko sarreran jarri digu hitzordua Ana Imazek (1996 Donibane Lohitzune). Auzo ezaguneko Libreplume elkartean, haur, gazte eta familiekin irakurtzeko gogoa eta interesa partekatzea da Azkaingo gazte honek bere buruari jarri dion erronka polita.

Zigor:

Portretak

Zigor: "Herri bat egin duen hizkuntza baten semea naiz"

Estreinaldiaren eromena atzean utzirik, Biarritzeko Bellevue areto zoragarriaren atarian errezibitu gaitu Zigor artistak (Aretxabaleta, 1947). EGU ITURRIA erakusketaren obren artean, gure galderak erantzuteko tarte bat hartu du, bidaia poetiko baten erdian.

Mintzapraktika saioa

Mintzapraktika saioa

  • Abenduak 01 | 18:30 | Baiona

2021(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04 05
06 07 08 09 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31

2022(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
Gaur

2022(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2022(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Gaur

2022(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Gaur

2022(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Gaur

2022(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2022(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Gaur