mintzalasai

PortretakTEREXA MICHELENA

Lan kolektiboan sinesten dut

Terexa Mitxelenaren (1944, Biarritze) aurpegia ezagutzen du euskararen alde, festaz festa dabilen jendea. Diruzaintzan dituen gaitasunak iparraldeko elkarte ekintza edo kolektiboen zerbitzura jartzen ditu ahal duen aldiro. Azken esku kolpea, Mintzalasai festibalean eskaini du, Biarritzeko Marion aitziraren bazterrean.

2022ko Irailaren 30a | | ± 04min 46s

Euskararen aldeko lanak ez du etenik Biarritzeko euskaldunentzat?

Bai beti bada non lagundu. Hemen Biarritzen, Herriko Etxeko euskara zerbitzuak lan polita egiten du; urte osoan elkarteekin lan anitz egiten dute gure hizkuntza bultzatzeko eta Mintzalasai Festibala ere biziki hitzordu polita da. Nik gustura parte hartzen dut hemen eta bestalde aspalditik lan egiten dut ekitaldi ezberdinetan. Diruzaina izan naiz Seaskan ikastolako buraso gisa eta besta eta ekitaldi ezberdinetan ari naiz boluntario gisa.

Euskara ttikitatik dakizu?

Ni Biarritzeko auzo popular batean handitu naiz, Verdun karrika gaineko partean. Nire aita Uztaritzekoa zen eta ama Gixunekoa. Aitaren lehen hizkuntza euskara zen baina amak ez zekien, orduan ez nuen ttikitan ikasi. Aitak ostatu batean lan egiten zuen ordutegi zabalarekin, orduan amarekin gelditzen ginen denbora gehien eta frantsesez ari ginen beti. Aita tarteka euskaraz entzuten genuen apezekin ari zelarik.

Halere gaztetatik nere buruan argi nuen aitaren eta herri hunen hizkuntza ikasi behar nuela. Ateratzen ginenean, kantuak ezagutzen nituen euskaraz baina ez nituen ulertzen, orduan, 28 urterekin gutti gora behera hasi nintzen euskara ikasten. Garaian, AEKrik ez zegoen eta Angeluko ikasleak izeneko elkartearekin hasi nintzen kurtsoak hartzen. Garaian ez zen material pedagogikorik beraz nihaurrek grabatu nuen nire liburua eta salda egitean edo autoan entzuten nuen. Bestalde hilabete batez, gauero Beñat Oihartzabalekin egoten nintzen klaseak hartzen eta anitzetan erraten dut berari esker ulertzen dudala euskara; hark irri egiten du hori erraten dudanean baina zinez pertsona bikaina da eta anitz ikasi dut harekin. Orain pettoak egiten ditut oino baina mintzatzen ahal naiz jendeekin eta ulertzen ditut, irakurtzen dut edo emankizunak entzuten ditut euskaraz; orduan erran dezaket aski erreski erabiltzen dudala euskara.

Nola ikusten duzu euskararen egoera?

Zaila da, gero eta jende gehiago dator kanpotik eta ikastolan ere gehienetan, familietan ez dira euskaraz ari. Orduan alde batetik ongi da haurrak ikastoletan jartzen dituztelako hemengo hizkuntza ikas dezaten, baina bestalde hizkuntza gero eta guttiago erabiltzen eta entzuten dela errango nuke.

Zer proposatuko zenuke euskararen egoera hobetzeko?

Lege bat beharrezkoa da, hemen euskara eta frantsesa ber heinean ezagutuak izan daitezen. Zerbitzu publikoetan langile guztiek behar lukete euskara jakin, herriko etxe, postetxe eta leku guztietan euskaraz aritu behar ginateke. Hori lortzeko borrokatu behar dugu.

Zein da euskaraz goxo ari zaren lekua?

Baionako txoko bat aipatuko dut, Züzülü lekua, Cordeliers karrikan, Nicolas Armendaritzek eramaten duena. Leku zoragarria da, coworking egiteko leku bat dago, serigrafia lanak egiten ditu bestalde eta kontzertuak antolatzen ditu ere bai, leku goxo bat da. Biarritzen, Plaza Berri osatua bada ere, pilota lekuaren ondoan, leku atsegina da ere bai.


Maite ditut ekintza eta borroka kolektiboak.

Anekdota berezi bat euskararen inguruan?

Euskara ikasten hasi nintzen momentutik, nire inguruko bi pertsonek sekulan ez didate gehiago frantsesez hitzik erran eta lagundu naute anitz bide batez. Horiek dira Filipe Bidart eta Gexan Alfaro.

Gorroto duzuna?

Behin, Biarritzeko Ekhi saltegiaren parean ginen lagun batekin euskaraz ari eta gure aitzinetik pasa zirenean, Ici on est en France erran ziguten sekulako gorroto aurpegiarekin. Nik erantzun nien Frantzian aski zutela egotea, hemen ez ginela Frantzian. Halako jendea ez dut soportatzen.

Maite duzuna?

Maite ditut ekintza eta borroka kolektiboak, nik talde batean egon behar dut. Ez dut pentsatzen zerbait bakarrik egin dezakedanik. Lan kolektiboa maite dut.

Amets bat?

Ion Paroten eta Jakes Esnalen baldintzapeko askatasuna iragarri dute berriki eta berri biziki ona bada ere, ezin dut erran zerbait lortu dugunik, pairatu duten kartzela zigor luzeegia ikusiz.

Beti izan naiz, presoen sustengatzeko kolektiboetan eta gai horrek biziki hunkitzen nau. Orduan ametsa lizateke preso guztiak libre izatea, eskumuturrik gabe, Euskal Herrian.


Haurrekin gaztetxe ttiki bat sortzen dugu asteazkenero!

Portretak

Haurrekin gaztetxe ttiki bat sortzen dugu asteazkenero!

Nahia Corrihons-en (1999, Donostia) burasoek ez zuten asmatzen ahal, sei urteko alabaren izena ematean Uda Lekuetan, bertan bizitako esperientziak haren bizitzan hainbeste eragin izango zuenik. Gaur egun Biarritzeko Uda Lekun lan egiten duen emazte gazteak, bere irrifar kutsakorra eta bere energia plazaz plaza partekatzen du publikoa dantzan jarriz, aita gitarra jolea ondoan duela.

Uste baino euskaldun gazte gehiago gira, kostaldean ere!

Portretak

Uste baino euskaldun gazte gehiago gira, kostaldean ere!

Baxoa sakelan, Baionako Etxepare lizeoa atzean utzi eta Angeluko ISA BTP ingenieritza eskolako erritmora egokitzen hasia da Ortzi Jauregi Biarriztar gaztea (2004, Baionan). Eskolan zein hirian, euskalduntasuna normaltasunez eta harrotasunez bizi nahi duen gazteriaz aritu gara Marion aintziraren bazterrean.

Biarritzen, euskaraz eta xuka, baietz!

Portretak

Biarritzen, euskaraz eta xuka, baietz!

Biarritzeko Herriko Etxeko bulegoetan gelditu gara Viviane Ithursarry (1976, Baiona) euskara zerbitzuko lankidearekin. Mintzalasai festibalaren bilana bukatu berria, euskararen aldeko dinamikaz eta euskaldun izateaz Lapurdi kostaldean aritu gara "etxeko" pilotazalearekin.

Bizitzak euskarara eraman nau beti

Portretak

Bizitzak euskarara eraman nau beti

Iruñeatik Biarritzera, Beriainetik Marion aintzirara, Enrike Lopezek (1964, Paue) lagun artean arituz ikasi du lehenik herri hunen hizkuntza. Lapurdi kostara iristean, hitz egitetik euskara irakasteko eta besteekin partekatzeko erabakia hartu zuen. Geroztik, Biarritzeko gau eskolan, luzatuz doa Enrikerekin, herri hunen hizkuntza eta izaera deskubritzen duten ikasleen zerrenda.

Euskaraz ere, dena da posible!

Portretak

Euskaraz ere, dena da posible!

Hamaika proiektu, hamaika topaketa, hamaika plazer, hamaika amets... Kepa Mouescak (1987ko abendua-Baiona) hamaika bizipen izan ditu Mintzalasai abentura hasi eta elkartearen lehendakari kargua hartu zuenetik. Aurten Mintzalasai festibalaren edizioak kutsu berezia utziko dio Baionesari, hamaika urteren buruan, bide berriak irekitzeko erabakia harturik.

Euskararen uhina surfeatzen

Portretak

Euskararen uhina surfeatzen

San Ferminetan hartzen diren ezohiko erabakien artean lehiatzeko modukoa da gaurko protagonista. Délia Delanneri (Biarritz 1996) Iruñako festa giroan piztu zitzaion euskara ikasteko determinazioa: Urte bat eta bi barnetegi beranduago, Euskal Herriko laborantxa ganbarako langile berria bihurtu da, Biarritzeko surflari dinamikoa.

Bertsolari baino, bertsofriki nahiago

Portretak

Bertsolari baino, bertsofriki nahiago

Lur Renteria (1996, Baiona) eskolaz eskola dabil Lapurdin gaindi, Bertso eskolarekin, haurrei hitzekin eta euskaraz nola jolasten den erakusten. Uda ate joka delarik, agenda betetzen du EHZ festibaleko laguntzaile gisa dituen hitzorduekin eta militante gisa sortzen zaizkion beste hamaika zereginekin.

Esku argi gaualdia

Esku argi gaualdia

  • Abenduak 09 | 19:30 | Baiona
Olentzeroren legenda

Olentzeroren legenda

  • Abenduak 10 | 11:00 | Baiona

2022(e)ko Abendua

Al As Az Og Or La Ig
01 02 03 04
05 06 07 08 09 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31

2023(e)ko Urtarrila

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2023(e)ko Otsaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28
Gaur

2023(e)ko Martxoa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Gaur

2023(e)ko Apirila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Gaur

2023(e)ko Maiatza

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Gaur

2023(e)ko Ekaina

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Gaur

2023(e)ko Uztaila

Al As Az Og Or La Ig
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Gaur

2023(e)ko Agorrila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Gaur

2023(e)ko Iraila

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Gaur

2023(e)ko Urria

Al As Az Og Or La Ig
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
Gaur

2023(e)ko Azaroa

Al As Az Og Or La Ig
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Gaur