2013ko Urriaren 29a | MAIALEN ETCHEVERRY | ± 04 min 07 s

2014 urte berezi bat izanen da euskararen aldeko ekintzarako Biarritzen, azken epe desberdin batzuen galkadura batekin: EEP/Biarritz Hiria hitzarmenaren bururapena otsailean, auzapez aldaketa martxoan eta misio kargudunaren kontratuaren bukatzea apirilean.

Arrazoi hauek baliatu ditugu, 20 urteko ekintzak berriz aipatzeko, euskaraz arduratzen den Auzapez axuanta, Maialen ETCHEVERRYrekin.

Duela 20 urte inguru, Biarritzek politika boluntarista bat abian ezarri du euskarari dagokionez. Zer nolako bilana ateratzen duzue gai honetaz?

6 urte Euskara Bulegoa eta axuanta funtzioa sortu ondotik, orokorki bilana baikorra da. Bestalde, hautetsi abertzaleen lanari esker, lorpen nagusiak zenbatzen ditugu. 2014 guretzat urte junta bat izanen den neurrian, garrantzitsua da bilan baten burutzea, autokritika bat zergatik ez, eta etorkizunerako proposamen konkretu batzuk plazaratzea.

Eskoletako kopuruak, euskara ikasten duten helduen kopurua, urte osoan gaindi proposatu hizkuntz animazioak, elkarteen bizkortasuna... behatzen baditugu, kurritu bidearen hedaduraz ohartzen gara. Euskararen defentsaren erronka molde zabalean partekatua da bizilagunen artean; urrats handi bat da nire iritziz.

Hau dela eta, normalizazioa eta berreskuratzearen bidea oraindik luzea da: familiako transmisio ahula, hizkuntz ingurumena gehienik frantsesez, estereotipo iraunkorrak, euskararen erabilpenari frenoak bizi publikoan.

Mugak aipatzen dituzu. Zehazten ahal dituzu?

Euskararen mailan, gauza anitz egina izan da 20 urtez, segur, baina gauza batzuk ez dira eginak izan. Beste aldetik ere, giza, finantza eta egitura mugak behatzen ditugu.

Hizkuntz egitasmoa, barneratu beharreko nozio arrunt berri bat da administrazio batean. Zerbitzuen egokipen bat eta hauen baitan ulermen indar bat eskatzen ditu. Hizkuntzaren berreskuratzearen erronka, pentsamendu politikoko familia guziek partekatu behar dute, eta zerbitzu desberdinek eraman behar dute. Ez da klan bat edo Bulego baten monopolioa.

Guri dagokigunez, 6 urteko jardueren ondotik, ondorio honetara heltzen gara: hizkuntz politika eraginkor bat obran ezartzeko, aldi berean, baliabide gehigarriak (jendeak, dirua,...) eta ekintzen zeharkakotasun bat beharrezkoak dira. Ororen buru, tresna egokiak plantan ezarriak izan dira; eraginkorrak bilakarazteko baliabideak eskas dira.

Zoin printzipioen gainean oinarritu daiteke hizkuntz politika berri hau?

Bilan garai batean gaude, eta hau Euskararen Erakunde Publikoarekin partekatu beharko dugu, baina baita ere, barnean, Gidaritza Batzordean. Engaiamendu berriak, etorkizunean zehaztuko dira.

Baina helburua argia eta ezinbestekoa da: euskararen berreskuratzea. Aldi berean milurtekoa eta gaur egungoa den hizkuntza hau, ondoko belaunaldiei helarazi behar zaien aberastasun bat da.

Frenoez mintzatzeak, hizkuntz politika anbiziotsu baten printzipioak zehaztera eramaten gaitu beraz. Nire aburuz, zeharkakotasun, orokortasun eta transmisio nozioetan datza gehienbat.

Zeharkakotasuna hizkuntz erronka denek eraman eta partekatu behar baitugu. Orokortasuna euskarari buruzko ekintzak denentzat ikusgarriak izan behar baitira eta deneri zuzenduak (ez bakarrik euskaldun edo euskaltzaleei).

Azkenik, hizkuntzaren, oroimen kolektiboaren transmisioa, familiaren betebehar bat izan behar da baina ordezkatzen dugun administrazioak sustengatu behar du, aukera aurkezten den aldi oro.

Baina orduan, zoin tresna erabili botere handitze hau obran ezartzeko?

Orokorki, euskararen politika publikoa urrunago joan behar da, baliabideak emendatuz eta tresnak hobetuz. Inguru guziak zehaztekoak dira, baina baliabide azkarragoak eta eskumen zabalagoak dituen '“Euskara Zerbitzu'” baten gainean bermatuko da nire iritziz.

Hortik landa, dena eraikitzekoa da: aitzinkontua, langile kopurua, misioak, eskumenak, lehen neurriak, ekimen berritzaileak,... urte guzi hauek eta tokiko aktoreekiko harremanari esker, ideia zehatzak baditugu datozen urteetarako. Guri dagokigu kopuru handienarekin partekatzen segitzea. Prest gaude, desafioa handia da.