mintzalasai

PortretakXEXILI FOIX

Xexili, euskara mikroan,"€œobalia" bihotzean

Haren ahotsa, uhin bidez egunero Euskal Herriko txoko guztietara iristen bada ere, Xexili Foix irratilariaren aurpegia ikusteko, Baionako Aviron errugbi taldearen zelaira hurbildu beharko duzue eta esatari euskaldunaz galdegin Pottokari.

'© LaukitikAt
irudia ikusi | '© LaukitikAt

2020eko Azaroaren 13a | | ± 05 min 07 s

Noiz hartu zenuen euskara ikasteko erabakia?

Ideia hori pixkanaka ondu zen. Ni Baionan sortu naiz, ama euskalduna da eta aita gaskoia. Etxean gaskoia eta euskara entzuten nituen baina ez nuen ez bata ez bestea ikasi. Handitzean, euskara eskas nuela sentitu nuen eta hamabost urtetan, osabak animaturik, AEKn sartu nintzen nire anaiarekin batera. Garaian, jende anitzek erraten zigun euskara ikastea biziki zaila zela, baina nik lehen momentutik maitatu dut euskara ikasten.

Zenbat denbora iraun du euskalduntze prozesuak?

Hiru urte eman ditut guti gora behera, AEKn lehenik, gero ikastaldiak egin nituen eta mintza praktika asteburutan lagunekin; azkenean fakultatean euskal lizentzia pasa nuen. Uste dut lehen euskaldun berri diplomadunak izan garela anaia eta biok.

Zer ekarri dizu euskara ikasteak?

Pentsatzeko manera ezberdin bat ekartzen dizu lehenik. Euskarak egitura ezberdina du eta horrek erritmo bat dakar pentsamenduan, gero hitzetan agertzen dena. Hitz gutxitan gauza anitz erraten ahal dira euskaraz eta hori biziki maite dut. Beste hurbiltasun bat ekarri dit ere jende batzuekin, euskaldunen familia handian sartu naiz; euskara gure hizkuntza da, herriari, herritarren nortasunari lotua da eta guzti hori hunkitu dut. Familian, garai batean apurtu zen hizkuntza transmisioa berriz lotzea ekarri dit ere semearekin.

Lanean ere, irratigintzan aritzeko aukera eman dit...1997an, anaiak bultzaturik hasi nintzen miroaren atzean eta gaur egun, lantokiz aldatu badut ere, beti ari naiz horretan eta maite dut anitz, jendea ezagutzeko, gauzak ikasteko eta transmisiorako sekulako tresna delako.

Ligatzeko balio du euskarak?

Ligatu nahi duzunean batzuetan hitzak soberan dira....baina uste dut hizkuntza guztiak onak direla ligatzeko, ni adibide txarra naiz senar Marokoarra dudalako.

Eta haserretzeko?

Haserretzeko ere balio du. Gutxitan gertatzen zait baina gertatzen zaidanean, hobe urruntzea, azkar, ozen mintzo naizelako.

Baionan euskaldun izatea erraz da?

Euskaldun berri izatea ez da baitezpada erraz, euskaldun zaharrek ez dute beti laguntzen, anitzetan entzun dut"€œzure euskara ez da nirea bezalakoa”, hori gainditu behar litzateke. Manera anitz dira euskaraz aritzeko...Gero euskalduna zarela ez da zure aurpegian idatzia beraz batzuetan lehen hitza euskaraz aritzeko ohitura ez dugulako, galtzen ditugu euskaldunen artean aritzeko aukerak.

Eta euskaldun izatea errugbi zelaietan?

Errugbi klub anitz dira Euskal Herrian, nik Aviron Bayonnais taldea segitzen dut eta Baiona lehen mailara igo zelarik berriz, Francis Sallagoity garaiko presidenteak galdegin zidan Biarritzeko taldearekin jokatu beharreko derbiaren animazioa euskaraz eta frantsesez egiteko prest nintzenez. Pentsatu gabe, onartu nuen! Gero luzaz eta gustura segitu dut partidetan animazioak egiten, baina denbora faltagatik utzi dut lan hori. Orain ari den mutikoa biziki zintzoa da baina tamalez ez daki euskara.

Zure esperientziari begiratuta, zer proposatuko zenuke, euskararen alde?

Euskaraz dakiten lekuetan, pegatina bat jartzea ideia ona iruditzen zait, jadanik egin zen garai batean. Euskaldun zaharrei ere, ikasten ari den jendea laguntzeko errango nieke.

Zer errango zenioke hurbileko bati euskara ikas dezan?

Lehenik errango nioke ez dela zaila, ezberdina baizik. Hizkuntza erregularra da, logikoa da. Frantsesa askoz konplikatuagoa da, salbuespen anitzekin.

Bigarrenik, hizkuntza modernoa dela ere errango nioke eta euskararekin hobe ezagutzen dela herria, kultura, hitzek gauzak anitz dute beren baitan.

Zer errango zenioke euskaraz ezer ezagutzen ez duen atzerritar bati?

Lehenik hemengo berezitasunak aipatuko nituzke. Herri hau pasabide bat dela betidanik, aspalditik hemen bizi garela nahiz eta hori ez den irakurtzen historia liburuetan... Eta hemengo jendeak irekiak garela errango nioke, hemendik pasatako jende guztiek utzitako gauzekin aberastu den herri maitagarria.

Euskararekin loturiko anekdota bat bazenuke bukatzeko?

Nire senarra Marokoarra da eta behin Marrakex hirian ginela, nire ama, semea eta hirurok euskaraz hasi ginenean, saltzailearen harridura sortuz, ez baitzuen inoiz halakorik entzun. Orduan pareko saltzaile bat hurbildu zen eta Agur lagunak garbi bat bota ondoan, Urruñan lagunak bazituela esplikatu zigun...Te goxo bat edanez eta irri batzuk botaz bukatu genuen. Beraz Marrakexen denetarik dakite, euskara ere!



Olentzero 2025 Miarritzen

Elkartea

Olentzero 2025 Miarritzen

Miarritzek Olentzero ospatuko du 2025eko abenduaren 21ean, igandez, Arroka, Pinpirinak, Itsasargi Ikastola eta Ohakoarekin elkarlanean antolatutako desfile handi batekin. Hiriak dimentsio festibo biziki indartsua emanen dio ekitaldiari, musikariekin, txontxongilo handiekin eta komunikazio berezi batekin.

Abenduak hiru: Lasai Mintzatu!

Elkartea

Abenduak hiru: Lasai Mintzatu!

Euskararen Nazioarteko Egunaren karietara, eta Mintzalasaiko iganderako aurreikusia zen besta ezeztatu ondotik, Mintzalasaik eta Miarritzeko Hiriak erabaki dute egun eder bat antolatzea,...

ONgi etorri ON!

Euskaraz bizi

ONgi etorri ON!

Proiektu kolektibo berri bat sortu da Mintzalasai festibalaren 14. edizio garaian: on.eus plataforma. Eta data ez da kasualitatez hautatua izan.

Ondokoarekin partekatzeko hiztegitxo berria

Elkartea

Ondokoarekin partekatzeko hiztegitxo berria

Zure inguruan seguraski ikusi dituzu hainbat hiztegitxo desberdin: bestetan euskaraz aritzekoa, irainen, hitz kokinen edota ingeleskaden lexikoak, baita kutxa gorrietan biltzen den 7 familien bilduma ere... Azken urteetan hainbat hiztegitxo argitaratu dira. Aste honetan, eskuz esku pasatzeko hiztegitxo berri bat atera da.

EZEZTATUA Igandea, euskararen besta

Elkartea

EZEZTATUA Igandea, euskararen besta

Irailaren 21 huntan Marion lakuan egitekoa zen besta ezeztatua da eguraldia dela eta. Aurreikusiak ziren animazioen parte bat urte bukaera aitzin programatuko dugu euskaraz gozatzeko momentuak eskaintzen segitzeko.

Biarritzen euskaraz bizitzea helburua da, ez da ametsa

Portretak | Ortzi Hegoas Maroteaux

Biarritzen euskaraz bizitzea helburua da, ez da ametsa

Begien urdin kolore berdina duen kasketa buruan eta irribarrea aurpegian agurtu gaitu Ortzi Hegoasek (1988 Baiona) Marion aintziraren inguruan. Xutik taldearekin musikan ari ez denean, agenda nola betetzen duen kontatu digu Biarritzeko musikariak. Publikoarekin, lagunekin, lankideekin zein familiarekin euskaraz naturaltasunez aritzea, ametsa baino helburua duela argi du bateria jole ezagunak.

Haurrekin gaztetxe ttiki bat sortzen dugu asteazkenero!

Nahia Corrihons

Haurrekin gaztetxe ttiki bat sortzen dugu asteazkenero!

Nahia Corrihons-en (1999, Donostia) burasoek ez zuten asmatzen ahal, sei urteko alabaren izena ematean Uda Lekuetan, bertan bizitako esperientziak haren bizitzan hainbeste eragin izango zuenik. Gaur egun Biarritzeko Uda Lekun lan egiten duen emazte gazteak, bere irrifar kutsakorra eta bere energia plazaz plaza partekatzen du publikoa dantzan jarriz, aita gitarra jolea ondoan duela.

Uste baino euskaldun gazte gehiago gira, kostaldean ere!

Ortzi Jauregi

Uste baino euskaldun gazte gehiago gira, kostaldean ere!

Baxoa sakelan, Baionako Etxepare lizeoa atzean utzi eta Angeluko ISA BTP ingenieritza eskolako erritmora egokitzen hasia da Ortzi Jauregi Biarriztar gaztea (2004, Baionan). Eskolan zein hirian, euskalduntasuna normaltasunez eta harrotasunez bizi nahi duen gazteriaz aritu gara Marion aintziraren bazterrean.

Biarritzen, euskaraz eta xuka, baietz!

Portretak

Biarritzen, euskaraz eta xuka, baietz!

Biarritzeko Herriko Etxeko bulegoetan gelditu gara Viviane Ithursarry (1976, Baiona) euskara zerbitzuko lankidearekin. Mintzalasai festibalaren bilana bukatu berria, euskararen aldeko dinamikaz eta euskaldun izateaz Lapurdi kostaldean aritu gara "etxeko" pilotazalearekin.

Bizitzak euskarara eraman nau beti

Enrike Lopez

Bizitzak euskarara eraman nau beti

Iruñeatik Biarritzera, Beriainetik Marion aintzirara, Enrike Lopezek (1964, Paue) lagun artean arituz ikasi du lehenik herri hunen hizkuntza. Lapurdi kostara iristean, hitz egitetik euskara irakasteko eta besteekin partekatzeko erabakia hartu zuen. Geroztik, Biarritzeko gau eskolan, luzatuz doa Enrikerekin, herri hunen hizkuntza eta izaera deskubritzen duten ikasleen zerrenda.