mintzalasai

PortretakLEA ETCHEGOYHEN

Yogalaia, bateratze zoriontsurako gomita

Himalaian bidaiatzen ari zela, taxi gidari batek errepide bazterrean utzi ondoren hasi zen Léa Etchegoyhen (1985) Yoga praktikatzen. Nahigabeko geldialdi horrek, bere bizi bidea noraino inarrosiko zuen ohartu zen Euskal Herrira itzultzean. Aldaketak piztu ditzakeen beldurrak baztertu, bulego lanak atzean utzi ondoren, Baiona erdian klaseak eskaintzen dituen Yoga Baiona elkartearen estudioan errezibitu gaitu Xiberotar neska argiak.

2022ko Maiatzaren 13a | | ± 08 min 11 s

Yogalaia izena eman diozu zure aktibitateari. Zer gordetzen da izen polit horren atzean?

Yogalaia izena polita delako hautatu nuen hasieran eta Yogak gure bizitzan, gorputzean alaitasuna ekartzen duelako ere bai. Gero erran behar dut ez dudala nik izena asmatu izan ere Himalaian irakurri nuen lehen aldiz. Laiak sanskrito hizkuntzan, ilusioaren urrentzea adierazten du. Yogaren filosofian erraten da, sortzen garelarik zatituak garela dirudiela, alde batetik unibertsoa badela eta bestalde, gu garela, indibidualki. Zatikatze hori ilusio bat baizik ez da eta Yoga teknika mota bat da ilusiotik ateratzeko eta guztiaren arteko bateratzea sentitzeko. Orduan izen hori han ikusi nuenean, euskararen erranahiarekin lotura egin nuen eta hemen Yoga klaseekin hastean izen hori jartzea erabaki nuen.

Yoga mundu espiritualago batera iristeko ate bat izan daiteke.

Hemen, Yoga kurtsoak frantsesez ematen ditut bakarrik. Duela bi urte saiakera bat egin nuen euskarazko kurtsoak haurrentzat eskainiz, baina ez du segitu ahal izan. Halere, ez dut amore ematen eta espero dut noizbait Yoga klaseak euskaraz eman ahal izatea. Enetako izigarri inportantea da Yoga kurtsoak euskaraz eman ahal izatea. Jadanik Mintza Lasaiek antolatu ekintza batzuetan klaseak eman nituen eta plazer handia hartu nuen. Nahi nuke ere eskoletan edo zendako ez AEKrekin jarduerak antolatu praktika horren inguruan. Horretan nabil.

Ez duzu Baiones azentua. Xiberotik etorri zira kostaldeko herritarrak lasaitzera?

Bai Xiberoan, Sohútan hazitakoa naiz, baina aspalditik bizi naiz Baionan, lizeoan jada Baionan nintzen eta laster Xiberoa ttiki gelditu zitzaidan nolazpait, kanpora joan behar nuen, beste aire batzuen arnastera. Gero luzaz errugbia egin nuen Mendikotako neskekin, boxeoa ikasi dut ere garai batean, agian barneko haserreak kanporatu behar nituelako. Beranduago kirol jarduerez aldatu eta Yoga egiten hasi nintzen; haserreak hustu ondoren, Yogari esker betetzen naiz orain.

Yogan buru belarri hasi aitzin, lurralde bitartekaritza ikasi eta kultur arloan lan egin dut leku ezberdinetan bitartekari gisa. Euskararen aldeko lanetan ere ibilitakoa naiz Euskal Elkargoan, bulego lanak utzi eta Yoga ogibide bihurtzeko erabakia hartu arte. Orduan erran dezaket nire bizitza erabat aldatu dela eta biziki zoriontsu naiz horrela. Yogaz gain, Reiki irakasten dut ere bai eta emazteen energiak garbitzeko, Miranda Gray izeneko terapeuta batek asmatu duen beste zaintza bat eskaintzen dut, emazteen zikloak kontutan hartzen dituena, memoriak kentzeko eta eraberritzeko. Gero Yoga asteburuak, ikastaroak antolatzen ditut, Heletan eta Donoztirin, Les Fous du village delako etxe zoragarrian, Kanarietan ere bi asteko Yoga egonaldiak antolatzen ditut eta beste hitzordu anitz proposatzen ditut nire webgunean (yogalaia.com).

Yoga egiteak zertan betetzen zaituen azaldu dezakezu?

Yoga "bateratzea" da sanskrito hizkuntzan eta tradizionalki yoga tekniketan, posturak badira, gorputza azkartzen, luzatzen dutenak. Horrez gain, beste teknika batzuk badira, arnasketa edo mantrak kantatzea ekartzen dutenak, urrunago joateko, bizitza hobetzeko, lasaiago izateko... Gaur egun gure hemengo mendebaldeko gizarteak Yogaren alde fisikoa lehenesten du, ez baikira biziki espiritualak, momentuz. Gero, urrunago joan nahi duenak askoz urrunago eraman dezake Yogaren filosofia, bateratze sentsazio hori teorizatzeko. Hitzetan ulertzea zaila izan daiteke, baina saiatuz geroz errex sentitzen da. Yoga mundu espiritualago batera iristeko ate bat izan daiteke. Gaur egun fededunak ez gira baina tarteka jendeak azalpenak behar ditu, urrunago zerbait badela sentsazioa eduki duelako. Yoga ez da mentalarekin egiten gorputzarekin baizik, eta denok badugu gorputza eta arnasketa bateratze bidean urratsak emateko.

Euskara txikitatik dakizu?

Aski zaila izan da niretzat luzaz euskara ez jakitea. Etxean aitañik euskaraz hitz egiten zuen nire aitzinean baina sekulan nirekin. Orduan euskara kantuz ikasi dut eskolan eta beranduago hogei urte ingururekin buru belarri hasi nintzen euskara ikasten, klaseak hartuz, barnetegia eginez, lan arloko formakuntza eginez...Gaur egun plazer handia da euskaraz aritzea.

Ez dut amore ematen eta espero dut noizbait Yoga klaseak euskaraz eman ahal izatea.

Nola iritsi zinen Yoga klaseak ematera?

Yoga bidaiatuz deskubritu nuen Himalaian. Uholdeak gertatu ziren eta aitzinatu ezinik, eramaten ninduen taxi gidariak errepide bazterrean abandonatu ninduen, Yoga praktikarengatik biziki famatua den Rishikesh hiritik hurbil. Horrela hasi eta geroztik ez naiz sekulan gelditu praktikatzen. Egia erran sekulako laguntza ekarri dit nire bizitzan, bizimodu orekatuagoa edukitzeko.

Gero irakasle lagun batek ordezkapenak egitea proposatu zidan eta bizitzan bitartekari lanetan anitz ibilitakoa naizenez eta harremanak gustuko ditudanez, onartu nuen klaseak ematea eta zinez gustatu zitzaidan esperientzia. Orduan formakuntza bat segitu nuen Angelun, Enpy zentroan eta Indian ere beste formakuntza bat egin nuen; geroztik formakuntzak egiten ditut urtero, nire aktibitatea garatzeko. Beste proiektuak ere garatu nahi nituzke, enpresetan edo eskoletan kurtsoak eskainiz.

Euskal Herrian, energia onak badira ariketa mota hortarako?

Bai bistan da, gure lurra izigarri azkarra da. Anitz galdu dugu lurrarekiko atxikimendua baina hor da, hurbil Mendian ibilirik, berehala senti daiteke indar berezi hori leku anitzetan, baina hemen ez da geolokalizazioa egiteko lekua. Halere, badira leku sakratuak naturan, nik adibidez Itsasu aldean Yoga ateraldiak proposatzen ditut udan, talde batekin.

Yoga eta euskara uztartze ona?

Euskaraz kontsignak ematean lehenik gorputz atala erraten da eta gero ariketaren azalpena. Zangoa luzatu erraitean adibidez, gorputza atala lehenik adieraziz, praktikatzailearen intentzioa zuzenean doa aipatzen dugun atal horretara eta hori ona da. Gero meditazioa euskaraz eskaintzeko gogoa banuke ere bai, oraindik ez dakit zuzen zer forma hartuko duen baina ideia hori badut bueltaka. Gainera nonbait ikusi dut loturak egon daitezkeela euskara eta sanskrito hizkuntzen artean, orduan bada zer uztartu.

Yoga gustora egiten duzun lekua?

Edozein leku egoki izan daiteke, txorien doinuarekin eta landare bat alboan duzula.

Euskaraz gustora ari zaren lekua?

Baionako ostatu batzuetan, Kalostrapen adibidez.

Euskararentzat zein da hobea? itsasaldeko giroa? Xiberualdeko berdea? eta Yogarentzat?

Dependitzen du. Momentukozongi naiz kostaldean baina nire burua ez dut luzaz ikusten hemen. Ez dut proiektu konkreturik baina ez dut baztertzen noizbait mugitzea eta zendako ez Xiberora itzultzea.

Zertan zabiltza lotusaren jarreran ez zaudenean?

Gero eta gehiago preziatzen dut ezer eginez egotea. Gero mendian ibiltzea gustuko dut, naturan egotea, lasterka ere egiten dut, berriki dantza berezi bat ikasten hasi naiz, Sufisten dantza espirituala eta biziki interesgarria da.

Zerbait gorroto duzu?

Gezurrak, niretako hitza izugarri inportantea da, Hitza Hitz.

Eta zer da maite duzuna?

Harremanak maite ditut.

Amets bat?

Yogarentzat nire egonaldi zentro bat irekitzea ametsa litzateke, ikastaroak antolatzeko, naturatik hurbilago, konexio gehiagorekin, Xiberuan agian? Yogaren inguruan, jendearekin goxo egoteko leku bat alegia.


Olentzero 2025 Miarritzen

Elkartea

Olentzero 2025 Miarritzen

Miarritzek Olentzero ospatuko du 2025eko abenduaren 21ean, igandez, Arroka, Pinpirinak, Itsasargi Ikastola eta Ohakoarekin elkarlanean antolatutako desfile handi batekin. Hiriak dimentsio festibo biziki indartsua emanen dio ekitaldiari, musikariekin, txontxongilo handiekin eta komunikazio berezi batekin.

Abenduak hiru: Lasai Mintzatu!

Elkartea

Abenduak hiru: Lasai Mintzatu!

Euskararen Nazioarteko Egunaren karietara, eta Mintzalasaiko iganderako aurreikusia zen besta ezeztatu ondotik, Mintzalasaik eta Miarritzeko Hiriak erabaki dute egun eder bat antolatzea,...

ONgi etorri ON!

Euskaraz bizi

ONgi etorri ON!

Proiektu kolektibo berri bat sortu da Mintzalasai festibalaren 14. edizio garaian: on.eus plataforma. Eta data ez da kasualitatez hautatua izan.

Ondokoarekin partekatzeko hiztegitxo berria

Elkartea

Ondokoarekin partekatzeko hiztegitxo berria

Zure inguruan seguraski ikusi dituzu hainbat hiztegitxo desberdin: bestetan euskaraz aritzekoa, irainen, hitz kokinen edota ingeleskaden lexikoak, baita kutxa gorrietan biltzen den 7 familien bilduma ere... Azken urteetan hainbat hiztegitxo argitaratu dira. Aste honetan, eskuz esku pasatzeko hiztegitxo berri bat atera da.

EZEZTATUA Igandea, euskararen besta

Elkartea

EZEZTATUA Igandea, euskararen besta

Irailaren 21 huntan Marion lakuan egitekoa zen besta ezeztatua da eguraldia dela eta. Aurreikusiak ziren animazioen parte bat urte bukaera aitzin programatuko dugu euskaraz gozatzeko momentuak eskaintzen segitzeko.

Biarritzen euskaraz bizitzea helburua da, ez da ametsa

Portretak | Ortzi Hegoas Maroteaux

Biarritzen euskaraz bizitzea helburua da, ez da ametsa

Begien urdin kolore berdina duen kasketa buruan eta irribarrea aurpegian agurtu gaitu Ortzi Hegoasek (1988 Baiona) Marion aintziraren inguruan. Xutik taldearekin musikan ari ez denean, agenda nola betetzen duen kontatu digu Biarritzeko musikariak. Publikoarekin, lagunekin, lankideekin zein familiarekin euskaraz naturaltasunez aritzea, ametsa baino helburua duela argi du bateria jole ezagunak.

Haurrekin gaztetxe ttiki bat sortzen dugu asteazkenero!

Nahia Corrihons

Haurrekin gaztetxe ttiki bat sortzen dugu asteazkenero!

Nahia Corrihons-en (1999, Donostia) burasoek ez zuten asmatzen ahal, sei urteko alabaren izena ematean Uda Lekuetan, bertan bizitako esperientziak haren bizitzan hainbeste eragin izango zuenik. Gaur egun Biarritzeko Uda Lekun lan egiten duen emazte gazteak, bere irrifar kutsakorra eta bere energia plazaz plaza partekatzen du publikoa dantzan jarriz, aita gitarra jolea ondoan duela.

Uste baino euskaldun gazte gehiago gira, kostaldean ere!

Ortzi Jauregi

Uste baino euskaldun gazte gehiago gira, kostaldean ere!

Baxoa sakelan, Baionako Etxepare lizeoa atzean utzi eta Angeluko ISA BTP ingenieritza eskolako erritmora egokitzen hasia da Ortzi Jauregi Biarriztar gaztea (2004, Baionan). Eskolan zein hirian, euskalduntasuna normaltasunez eta harrotasunez bizi nahi duen gazteriaz aritu gara Marion aintziraren bazterrean.

Biarritzen, euskaraz eta xuka, baietz!

Portretak

Biarritzen, euskaraz eta xuka, baietz!

Biarritzeko Herriko Etxeko bulegoetan gelditu gara Viviane Ithursarry (1976, Baiona) euskara zerbitzuko lankidearekin. Mintzalasai festibalaren bilana bukatu berria, euskararen aldeko dinamikaz eta euskaldun izateaz Lapurdi kostaldean aritu gara "etxeko" pilotazalearekin.

Bizitzak euskarara eraman nau beti

Enrike Lopez

Bizitzak euskarara eraman nau beti

Iruñeatik Biarritzera, Beriainetik Marion aintzirara, Enrike Lopezek (1964, Paue) lagun artean arituz ikasi du lehenik herri hunen hizkuntza. Lapurdi kostara iristean, hitz egitetik euskara irakasteko eta besteekin partekatzeko erabakia hartu zuen. Geroztik, Biarritzeko gau eskolan, luzatuz doa Enrikerekin, herri hunen hizkuntza eta izaera deskubritzen duten ikasleen zerrenda.